Денсаулықты және қоршаған ортаны қорғау

Шығыс Қазақстан облысы. Аягөз қаласы

«№5 жалпы орта білім беру мектебі»

комуналдық мемлекеттік мекемесі

Оқушылар бойында салауаттану біліктілігі мен дағдыларын қалыптастырудың оқу сапасына ықпалы.

Бағыты: Биология.

Секциясы: Денсаулықты және қоршаған ортаны қорғау.

Дайындаған: 8«б» сынып оқушысы

Парасатова Талшын.

Жетекші: Шырайымбекова .Ф. Е.

ШҚО.Аягөз қаласы

«№5 жалпы білім беретін орта мектеп»

коммуналдық мемелекеттік мекемесі

Биология пәнінің мұғалімі

Шырайымбекова Фатима Ермекқызы

Аннотация

Автор бұл зерттеу жұмыстары мен 3 жыл жұмыс жасауда, әр оқушының өз денсаулық деңгейін білу,оларға коррекциялық түзетулер енгізу арқылы денсаулық деңгейін көтеруді мақсат еткен ол,зерттеу нәтижелерінің оңды көрсеткіштерімен зерттеу белгіленген жұмыстарды жүйелі, салауатты өткізсе, әр оқушы өз денсаулығына қамқор бола алады. Зерттеу кезеңдері 3 жылға арналған.

Автор занимается данной исследовательской работой 3 года. Цель работы заключается в том, чтобы каждый ученик знал уровень своего здоровья и путем внесения коррективных исправлений смог бы повысить этот уровень. Положительные показатели исследовательской работы доказывает правильность выбронного направления. Если продолжать эти исследования систематически и грамотно, каждый школьник сможет заботиться о своем здоровье сомостоятельно. Эксперимент рассчитан на 3 года.

The author practices with scientific work 3 years. The aims every pupil must know the level of own heaith and on the way with correction can elevate this level. The positive exponents of scientific work prove the proper way of chosen direction. Every pupil can take care of own heaith self - sufficient if he.

МАЗМҰНЫ

І-КІРІСПЕ........................................................................................................................4.

1.1 Адам денсаулығы бүгінгі таңдағы-ең өзекті мәселе.............................................4.

1.2 Денсаулық мониторингісі - денсаулық сақтаудың алдыңғы шарты..................8.

ІІ-НЕГІЗГІ БӨЛІМ.........................................................................................................11.

2.1 Өзекті мәселе бойынша жасалған жұмыстар сараптамасы.................................11.

2.2 Денсаулықты нығайтудың қажеттілігі..................................................................13.

2.3 Қойылған міндеттерді шешу әдістері................................................................... 16.

2.4 Жүргізілген жұмыстар қорытындылары...............................................................20.

ІІІ-ҚОРЫТЫНДЫ..........................................................................................................33.

3.1 Салауатты өмір салтын сақтау әркімнің борышы................................................ 33.

3.2 Оқушыларға ұсынылатын кешенді жаттығулар....................................................35.

3.3 Қосымша материалдар............................................................................................ 36.

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР.................................................................................54.

І-КІРІСПЕ.

• • Адам денсаулығы бүгінгі таңдағы-ең өзекті мәселе.

Зерттеу жұмысының мақсаты: Оқушылардың денсаулық деңгейін анықтау, денсаулық мониторингісін шығару, әр оқушының денсаулық деңгейін білу,денсаулығын нығайту және қамқорлық жасау.

Оқушылар өз денсаулық деңгейін өздері анықтап, дәрісіз жаттығулар,емдік гимнастикалар,дәрілік шөптер және ағзаны шынықтыру арқылы денсаулықтарын әр жыл сайын көтеріп,денсаулық деңгейлерін жоғарылату.

Гипотеза: Егер 5-8 сынып оқушылары өз денсаулық деңгейлерін өздері анықтап, бағалап сол деңгейлеріне арналған жаттығулармен үнемі шұғылданып, емдік гимнастика, фитотерапиямен бірге жүргізсе, салауаттылық өмір салтын сақтаса жылма-жыл денсаулық деңгейлері жоғарылап нағыз салауатты адам қатарына қосылады.

Зерттеу кезеңдері : Зерттеу жұмыстары 3 жылға арналған (2006-2007, 2007-2008, 2008-2009, 2010 оқу жылдары ) .

• Дайындық кезеңі.
• Тақырып және оның мақсаты белгіленіп анықтамалар жиналды.
• Жоспар құрылып ,мақсатқа жету жолдары белгіленді.
• Шешім қабылдау жұмыстары жүргізілді .
• Жоспарланған жоба бойынша жыл бойы жұмыстар жүргізіліп , әзірлемелер дайындалды.
• Қорытындылар бағаланып ,жоба бойынша алынған көрсеткіштер толық анализденді.
• 2010 ғылыми-тәжірибелік конференция баяндама жасау

Эксперимент әдістемесі.

Ғылыми-тәжірибелік, іздемпаздық, зерттеушілік әдістемелері, диагностика, анкета, тест, әңгіме, байқау, салыстыру, анализ, синтез.

Зерттеу жаңалығы.

Әрине үлкен жаңалық, ашулар болмаса да оқушы денсаулығына аз да болса пайдасы тисе, денсаулығы жақсарып оқу тәрбие үрдісіне көмегі тисе, менің ойымша оқушылардың оқу сапасын нығайтуына да пайдасы зор.

Топ жетекшілері оқушылар денсаулықтарын салыстырып, графиктік диаграммасын құрып, оқушы денсаулығына ұтымды пайдалы әсер ететін және кері әсерін тигізетін факторларды зерттеу.

Зерттеу нәтижесі.

Оқушылар өздері зерттеу жұмыстарына қатысып, қорытындысын бірге шығарып, іздемпаздық, зерттеушілік, шығармашылық белсенділіктерін көрсетті. Заман талабына сай жан-жақты жетілген, білімді, парасатты, денсаулықтары зор, салауатты өмір салтын сақтайтын оқушылар қатарының көбейгендігі аян.

Еліміздің ел басы Н.Ә.Назарбаев белгілеп берген «Қазақстан – 2030» стратегиялық бағдарламасының негізгі өзегі – адам денсаулығына ерекше көзқарас, қамқорлық жасау.

Денсаулық – адамның ең қасиетті де,құнды қайталанбас,жоғалса қайта орнына қиындықпен келетін немесе орны олмас асыл қазынасы. Сондықтан да болар ел басының адам денсаулығына деген ерекше көзқарасы халқына, ұлтына деген үлкен қамқорлығы.

Біз, болашақ Қазақстан Республикасының азаматтары – бүгінгі мектеп табалдырығындағы оқушылар өз денсаулығына жастайынан қамқор болуы қажет. «Дені сау адам – табиғаттың ең бағалы туындысы» деп Т.Корлейль атап көрсеткендей табиғат төрінен жоғарғы сатыда орын алған біздерде тек күщті денсаулық болу керек

Оқушылардың өз денсаулық деңгейін өздері анықтап, дәрісіз жаттығулар, емдік гимнастикалар, дәрілік шөптер және ағзаны шынықтыру арқылы денсаулықтарын әр жыл сайын көтеріп,денсаулық деңгейлерін жоғарылату нәтижесінде өз ағзасына көп көмек жасап,өмірлік дағдыға айналдырса, бұл – үлкен жетістік.

Ғылыми – тәжірибелік, іздемпаздық, зерттеушілік әдістемелері, диагностика, анкета, тест, әңгіме, байқау, салыстыру, анализ, синтез жасау – алынған қорытындыны жүйелі түрде саралау - өткізіліп отырған эксперименттік жұмыстың негізгі шарты.

Әрине үлкен жаңалық, ашулар болмаса да оқушы денсаулығына аз да болса пайдасы тисе, денсаулығы жақсарып оқу тәрбие үрдісіне көмек тигізсе оқушыларға да, ата-аналарына да, мектеп ұжымына да пайдасы зор деп ойлаймыз.

Ең негізі – оқушылар өздері зерттеу жұмыстарына қатысып, қорытындысын бірге шығарып, іздемпаздық, зерттеушілік, шығармашылық белсенділіктерін көрсетті.Заман талабына сай жан-жақты жетілген, білімді, парасатты, денсаулықтары зор, салауатты өмір салтын сақтайтын оқушылар қатарының көбейгендігі аян.

Болжам:

 Егер жаңадан қабылданған бағдарлама бойынша көрсетілген іс-шараларды дер кезінде,нақтылы,жүйелі түрде орындаса, заман жағдайына, қала экологиясына, ортаға бейімделуі тездейді.

  Әр оқушы өз денсаулығын өзі қадағалап, түзетіп, еш ем қолданбай дамытуға, нығайтуға дағдыланады. Салауатты өмір салтын қалыптастырып, дені сау, жаны таза жастар қатарына қосылады.

  Денсаулықтың құндылығын түсінуге, бағалауға, сақтауға дағдыланады. Ауырмаған оқушының оқу-тәрбие үрдісінде білім сапасы, тәрбиелік санасы өседі. Зерттеушілік, іздемпаздық, шығармашылық, өз бетімен жұмыс істеу дағдысы қалыптасады.

Бағдарламаның қажеттілігі мен жаңалығы:

Бағдарлама бойынша жасалатын жұмыстарды орындай отырып, өз денсаулығының жай-күйін өзі зерттейді, ізденеді, түзетеді. Қажетін алып, қажетсізін алып тастайды.

 Спорттық, валеологиялы, медициналық, компьютерлік құралдармен жұмыс істеуге дағдыланады.

 Алынған мәліметтерді өз бетімен анализдеуге, синтездеуге ,бағалауға үйренеді. Өзін қоғамның белсенді мүшесі болуға дайындайды. "Мен" көзқарасы қалыптасады. Оқушы қоғамда өз бетімен өмір сүруге бейімділігі, қоғамға қажеттілігі мен орнын анықтайды. Ең алдымен оқушыға тән этикалық, салауаттылық, адамгершілік, патриоттық, рухани жағынан толысады. Өзін-өзі тәрбиелеу, дамыту, жетілдіру дағдысы қалыптасады.

1.2 Денсаулық мониторингісі - денсаулық сақтаудың алдыңғы шарты

Мақсаты:

1.Оқушылардың денсаулықтарын тексеру, жүйелеу, көрсеткіштерін салыстыра отырып анализдеу.

2.Өз денсаулықтарының нағыз қожасы болуға негіздеу.

3.Денсаулықтарын өз бетімен зерттеу, дамыту, нығайту дағдыларын қалыптастыру, білім сапасын көтеру.

Міндеттері:

1.Оқу жылының басында және аяғындағы оқушының денсаулық көрсеткіштерін ақпараттық банкте жинақтап, сынып көлеміндегі оқушылар денсаулық денгейлерінің салыстырмалы кестесін салу, диагностика, анализдеу. Ұсыныстар беру.

2. Жыл көлемінде өз денсаулық деңгейіне сай жаттығулар мен берілген ұсыныстарды орындауды қадағалау. Спорттық секцияларға қатысу,салауаттандыру іс-шараларын ұйымдастырып,өткізу. Ата-аналарымен бірлескен кешенді жұмыстар,жиындар ұйымдастыру.

3.Рефлексия. Коррекциялық іс-шаралар.

4."Мен-жағымсыз қылықтардан тазамын" тұлғасын қалыптастыру.

Бағдарламаны жүзеге асыру мерзімі: 3 жыл

Бағдарлама кезеңдері:

1-кезең :2006-2007 оқу жылы, дайындық кезең:

Мақсаты:

 Оқушыларға бағдарламада көрсетілген іс-шаралардың қажеттілігін,құндылығын,мазмұнын түсіндіру. Ата-аналармен,пән мұғалімдерімен жұмысты ұйымдастыру. Алғашқы денсаулық көрсеткіштерін жинақтау, сынып ішінде салыстыру, анализдеу, зерттеу. Диагностикалық тесттерден өту:

"Мен-дене кемелділігім":

"Мен-дене бітімім":

"Мен-сыртқы келбетім":

"Мен басқалардаймын ба?" тұжырымдамалырын жүзеге асыру.

2-кезең: 2007-2008 оқу жылы, негізгі кезең:

Мақсаты:

Зерттеу, іздену, іске асыру кезеңі. Алынған мәліметтерді ғылыми негізде талдау, мамандармен байланыс. Коррекциялық жұмыстар. Тест қорытындыларына анализ жасау, синтез, бағалау жұмыстарын жүзеге асыру.

"Валеологиялық", "Салауатты өмір салты орталығымен", "Экобио орталығымен", "Денсаулық", "СПИД", "Есірткіден сақтау" орталықтарымен тығыз жұмыс жасау. Компьюторлық тесттер өз бетімен жұмыс, ізденіс, жаттығуларға өзгерістер енгізу. Зерттеу нәтижелерін жинақтау, салыстыру, қорытынды жасау. Жеке төлқұжаттарымен жұмысты жүйелі, ретімен өткізу. Алынған мәліметтермен, сынып ішінде, ата-аналармен, оқушылармен ой бөлісу, пікір алмасу, әзірлемелер дайындау, ақпарат беттерінде жариялау.

"Мен - мінез-құлқым";

"Мен - досым";

"Мен - ата-анам";

"Мен - өз үйім";

"Мен - еңбек";"Мен - қоғам"тұжырымдамаларымен жұмыстар.

3-кезең: 2008-2010 оқу жылы, қорытындылау кезеңі:

Мақсаты:

Алынған зерттеу материалдарын жүйелеу, зерттеу жұмыстарына қорытынды жасау, қажеттілігін саралау.

Зерттеу нәтижелерінің оқушы денсаулығына,оқу-тәрбие үрдісіне, білім сапасына, тәрбиелік сапасына әсерін көру. Ата-аналар жиналыстарында, конференцияларда ой бөлісу, іс-тәжірибе алмасу.

"Мен - менің ортам";

"Мен - экология";

"Мен - іздемпаз";"Мен - зерттеуші" тұжырымдамаларын жүзеге асыру.

ІІ-НЕГІЗГІ БӨЛІМ.

2.1 Өзекті мәселе бойынша жасалған жұмыстар сараптамасы.

 Елімізде ғылым мен техниканың қаулап дамып, экономикалық және саяси дағдарыстар мен қоғамда болып жатқан елеулі және табиғи өзгерістер, атом мен өндірістік дамуы адам ағзасына әсерін тигізбей қойған жоқ.

 Қазіргі кездегі Адам - Табиғат - Қоғам тізбегі мәнінің өзгерісі мен бұзылуынан адам денсаулығының нашарлауы да байқалады.Барлығымызға ой салатын мәселелердің бірі - орта экологиясының бұзылуы,адам денсаулығына кейбір технологияның және басқа да факторлардың әсер етуі болып отыр,осындай салдар әсерінен адамның физиологиялық,психологиялық және адамгершілік қасиеттері мен денсаулығының бұзылуына әкеп соғады.Көптеген жағдайда денсаулықтың бұзылуы осындай әсерлер кезінде адамның өзін-өзі дұрыс ұстай алмауы әсерінен туындайды. Содан барып өз денсаулығы,орта және өсіп келе жатқан жасөспірім денсаулығына қолайсыз жағдайлар туады. Атап айтсақ: ішімдіктерді қолдану, наркотиктік және таксикомандық заттарды пайдалану, темекі шегу, насыбай ату т.б. Сондай-ақ жасөспірім денсаулығы күнделікті күн режимін дұрыс құрмау, демалыс уақытын дұрыс пайдаланбау таза ауамен демалмау,ой және дене еңбегінен кейін ағзаны дұрыс демалдырмау,дұрыс тамақтанбау,психологиялық жүктеменің шектен тыс көбеюі немесе стресс жағдайынан шыға алмау т.б. барлығы кері әсерін тигізері сөзсіз. Адам денсаулығын дұрыс сақтау жолында тұрған ең басты мәселе,оларды салауатты өмір сүруге және денсаулық үшін күресу жолдарын үйрету,яғни өз денсаулығының нағыз қожасы болу,оны сақтау және нығайту жолдарын білу. Себебін анықтау , зерттеу, аурудың алдын алу.

 Гигиена (грек. Hygieinos- дені сау) – денсаулықты сақтау және нығайту, адамның қалыпты еңбек етуі мен демалу үшін қолайлы жағдайлар жасау туралы ғылым. Ол ортаның әр түрлі факторларының адам организміне, оның тіршілік әрекетіне, денсаулығына әсерін де зерттейді. Гигиенаның міндеті- аурулардың алдын алу, еңбекке қабілеттілікті жоғарылату сыртқы орта, жұмыс және демалыс жағдайларын сауықтыру. Гигиенаны оқып үйрену адамға өз организмін шынықтыруға, әр түрлі аурулардан және т.б. сақтануға септігін тигізеді. Валеология ғылымы, мектептегі "Валеология" пәні - оқушыларды осы бағытта үйретіп,баулуға негізделген. Валеология - жаңа бой көрсетіп, дамып келе жатқан ғылым, Валео - латынша - денсаулық, логос - ғылым деп аударылса, яғни валеология - денсаулық туралы ғылым. Ол адамның биологиялық, физиологиялық, психологиялық даму ерекшеліктерін, орта мен табиғатқа бейімделуін және әлеуметтік реттелуін оқытады. Сондай-ақ валеология - интегралды ғылым: онда экологиялық, биологиялық, медициналық, психологиялық, педагогикалық, физиологиялық білімдермен қатар, дене шынықтыру, қимыл белсенділігін арттыру сияқты негізгі мағлұматтар жинақтаған. Валеологияландыру тек оқыту немесе бағыт-бағдар беріп қана қоймайды, ол жасөспірімді тәрбиелеумен де тығыз байланысты: валеология - негізінен әлеуметтік мәдениеттің бір бөлігі. Себебі, адамгершілік пен руханилыққа үйретеді. Қазіргі таңда салауатты өмір сүре алмайтын, денсаулығы нашар немесе оны күшейту, нығайту жолдарын білмейтін адамды білімді деп айту да қиын.

XI-ғасыр азаматы - білімді, яғни жоғарғы санатты,техниканы толық меңгерген, білікті, жан-жақты маман болуымен қатар,салауатты өмір салтын сақтайтын жоғары парасатты болуы тиіс.

2.2 Денсаулықты нығайтудың қажеттілігі.

Қазіргі кезде жас жеткіншектердің денсаулығын сақтау және салауатты өмір сүруін қалыптастыру қажеттілігіне байланысты бүкіл оқу-тәрбие жүйесін валеологизациялау қажеттілігі туындап отыр.Өйткені валеология - жас өспірімнің өз сана-сезімін, өз денсаулығын, өз психологиясын және өзінің ғана жан дүниесін зерттеуші ғылым. Халықаралық денсаулық сақтау ұйымының есебі бойынша адам денсаулығының

10% - дәрігерлік көмектен

15% - тұқым қуалаушылықтан

25% - қоршаған ортадан

ал 50% - адамның өзінен, өмір сүру қалпына байланысты екен.

Барлығымызға белгілі өткен ғасырдың 90-жылдарынан басталған еліміздегі экономикалық және экологиялық жағдайлардың құлдырау салдарынан, еліміздің әлеуметтік жағдайы,мәдени,адамгершілік қасиеттері күрт төмендеп кетті.

Ал, бұл жағдайлар адамның денсаулығының да нашарлауына үлкен әсерін тигізді, соның нәтижесінде туылған балалардың 15%,ал бітірушілердің 4%-ның ғана денсаулығы жақсы болған, азық-түлік, медициналық дәрі-дәрмек сапасы күрт төмендеп кетті. Халықтың әлеуметтік жағдайы өзгерді: - жұмыссыздық өсті, ауылдар жаппай жабылу қалінде тұрды, мәдениет пен әдебиет ошақтары мен мектептер мен спорттық мекемелер жабылды. Ал, бұл жағдайлар жастар мен жасөспірімдер сондай-ақ ересектердің ерте ішімдікке, темекі шегуге, нашақорлыққа, жезөкшелікке баруға тура жол салып, өз өміріне деген мағынасыз көзқарас тудырды. Қоғамда ұрлық, кісі тонау, зорлау сияқты кері жайттар тек жағдайы нашар отбасында ғана емес, жағдайлары жақсы отбасында да орын алды. Бұл өткен ғасырдың соңғы он жылдығынан алынған мысалдар, шүкір, қазір экономикалық, экологиялық қалыпқа келу, әлеуметтік жағдайдың да жақсарып қалғаны да шындық. Бірақ, денсаулыққа кері әсер етуші факторлар осылармен шектеле ме? Күнделікті теледидар алдында, компьюторлық монитор алдында шектен тыс көп отыру - жасөспірімнің тек психикасына ғана әсер етіп қана қоймайды, көз ауруына, күні кешке дейін құлақтарына іліп алып жүретін арзан қол магнитофон ызыңы - құлақ, бас ауруына - аз қозғалу немесе гиподинамия - жүрек, қан, жүйке ауруына, дұрыс тамақтанбау - ас қорыту жүйесінің түрлі ауруына т.б.әкеп соғып жатыр.

Осындай келеңсіз жағдайларды азайту немесе жою мақсатында жасалынған зерттеу жұмыстарында диагностика, компьюторлық диагностика, сауалнамалар, тест жұмыстары жүргізіліп алынған материалдар жүйелі түрде қорытындыланды.

Зерттеу жұмыстары жағдайын да аса қымбат құралдармен емес, күнделікті өмірде медициналық кабинеттерде қолданылатын қарапайым құралдармен өткізілді. Зерттеу жұмыстарының қарапайымдылығы, бірақ олардан алынатын көрсеткіштердің құндылылығы зерттеу жұмыстарының мектеп қабырғасында толығымен өткізілуіне мүмкіншілік берді. Апанасенко тесті оқушыларды жан-жақты зерттеп олардың бойының ұзындығы, салмағы, қан қысымы, қолдың күші, кеуденің ауа сыйымдылығы, кеуде қуысының аумағы, тыныс алу жиілігі және жүректің соғуы мен жүктемелер беру арқылы оқушының осы жағдайдағы денсаулық деңгейін көрсететін тест. Осы тест бойынша қыркүйек айында сынып арасында толығымен диагностикалық зерттеу жұмыстары жүргізілді. Зерттеу жұмысының қорытындылары қосымша безендірілген материалдарда көрсетілген. Қыркүйек айында алынған тест қорытындысы бойынша эксперименттік зерттеуге алынған 25 оқушының

4- өте төмен,

2- төмен,

8- аралық,

11- қалыпты денсаулық деңгейін көрсетсе, проценттік көрсеткіштері

өте төмен 16%,

төмен 8%,

аралығы 32%,

қалыпты 44%.

Тест қорытындысы шығарылған соң, әр деңгейдегі оқушыларға денсаулық ерекшеліктеріне байланысты емдік, шынықтыру гимнастикалары, фитотерапиялық емдеу жолдары белгіленді. Берілген ұсыныстармен оқушылар жыл бойы шұғылданып, ата-аналарымен байланыс жасалып Апанасенко тесті оқу жылының аяғында, сәуір айында қайтадан алынды. Сәуір айында алынған тестің қорытындысы жоғары, оны мына цифрлардан көруге болады. Тестке қатысқан класс арасындағы 25 оқушының

өте төмен денсаулық деңгейін 4 оқушы, яғни 16%,

төмен денсаулық деңгейіндегі оқушылар жоқ.

Тест қорытындысынан көрінгендей жасалған жұмыстардың қорытындысы қуантарлықтай. Жылма-жыл осындай зерттеу жұмыстары арқылы оқушылар өз денсаулығын көтеріп отыруына жағдай жасалынған. Келесі оқу жылында эксперименттік зерттеу жұмыстарына тағы да 8 сыныпқа 3 оқушы келді. Айта кетерлік жай 1 – 7 топ оқушылары алғаш рет әр сыныптан қабылданып отыр, яғни оқушылар зерттеуге алғаш рет қатысты. 2009 жылғы қыркүйек айындағы тест қорытындылары бойынша:

өте төмен денсаулық деңгейіндегі оқушы жоқ,

төмен деңгейде 8%,

аралықта 64%,

қалыптыда 25%,

жоғарыда 3%.

Яғни, сабақты босататындар саны жойылды. Көрсеткіштер компьютерліқ базаға салынып, оқушылардың әрқайсысына ұсыныстар беріліп, жұмыс жылдың аяғында қайталанып қорытындысы шығарылады. (барлық көрсеткіштер графиктік сызба нұсқаларда берілген)

2.3 Қойылған міндеттерді шешу әдістері

Антропометриялық әдіс – кестесі.

Денсаулық парағы 7-ші класс бойынша I-топ

Денсаулық парағы 8-ші класс бойынша I-топ

Денсаулық парағы 7-ші класс бойынша II-топ

Денсаулық парағы 8-ші класс бойынша II -топ

Денсаулық парағы 7-ші класс бойынша III-топ

Денсаулық парағы 8-ші класс бойынша III -топ

Денсаулық парағы 7-ші класс бойынша IV-топ

Денсаулық парағы 8-ші класс бойынша IV -топ

Денсаулық парағы 7-ші класс бойынша V-топ

Денсаулық парағы 8-ші класс бойынша V -топ

Денсаулық парағы 7-ші класс бойынша VI-топ

Денсаулық парағы 8-ші класс бойынша VI-топ

Денсаулық парағы 8-ші класс бойынша VII-топ

2.4 Жүргізілген жұмыстар қорытындылары

Әр оқушы өз денсаулығының өсуін өзі қадағалап, түзетіп, еш ем қолданбай дамытуға, нығайтуға дағдылану барысында оқу-тәрбие үдерісінде де, білім сапасын көтеруіне де септігі тиеді. Оны төмендегі білім деңгейі кестесінен көре аласыздар.

I – топ 7 класс I – тоқсан

II- топ

7 класс I – тоқсан

III - топ 7 класс I – тоқсан

IV – топ 7 класс I – тоқсан

v - топ

7 класс I – тоқсан

VI - топ

7 класс I – тоқсан

I – топ 8 класс I – тоқсан

II- топ

8 класс I – тоқсан

III - топ

8 класс I – тоқсан

IV - топ

8 класс I – тоқсан

v - топ

8 класс I – тоқсан

VI - топ

8 класс I – тоқсан

VII – топ 8 класс I – тоқсан

ІІІ-ҚОРЫТЫНДЫ

3.1 Салауатты өмір салтын сақтау әркімнің борышы.

 «Денсаулық жоқ болғанда – даналық үнсіз, өнер туындамайды, күш әлсіз, байлықтан қайыр жоқ, ақылдың күші жетпейді.»

Денсаулық деңгейін анықтап қана коймай, оқушылар денсаулық дегеніміз организмде аурудың не болмаса физикалық кемістіктің жоқтығы ғана емес, ол табиғи (физикалық) рухани және әлеуметтік толық аман – есендік деген дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) анықтамасын жақсы түсініп, өмірде қолдануда. Сондықтан денсаулық мониторингісін шығару оқушының өз денсаулығына деген шынайы және сыни көзқарасын қалыптастырады. Ден-саулығына қамқорлығын арттырады.

Зерттеу жұмысына қатысқан оқушылар:

• Зерттеуге қолданылған құрал-жабдықтармен жұмыс істеуге, компьютерлік диагностикада компьютермен жұмыс істеуге дағдыланып,жұмыс нәтижесін өздері шығарып, қорытынды жасауға үйренеді.
• Өз ден-саулықтарының қандай деңгейде екендерін өздері анықтап баға береді.
• Дене деңгейін салыстыру негізінде өз пайдасына шешуге талпынады, яғни емдік гимнастикалар, жаттығулар шынығу фитотерапиялар мен өз беттерінше жұмыс істеуге дағдыланады.
• Күн режимін реттеуге үйренеді.
• Салауатты өмір салты қажеттілігін толық түсініп, өмірде қолданады.
• Зеттеушілік, ізденімпаздық, шығармашылық белсенділігі артып, шығармашылық тұлға ретінде қалыптасуына жол ашады. Н. Г. Чернышевский айтқандай «Адамның дене кемелдігі – табиғат сыйы емес, ол мақсатты қалыптасудың нәтижесі» . Олай болса ХІ ғасырда Қазақстан Республикасының болашағы – бүгінгі мектеп оқушылары жан-жақты біліммен қаруланып қана қоймай, олардың дене бітімінің дұрыс қалыптасуына өте үлкен көңіл аударуымыз керек. Күнделікті өмір сүру негіздерінен, дұрыс тамақтанудан, көтеріңкі көңіл күйден, қоршаған орта тазалығынан, әлеуметтік және рухани тазалықтан – адам денсаулығы қалыптасатындығын есте сақтағанымыз жөн. Дені сау адам нағыз бақытты жан.

3.2 Оқушыларға ұсынылатын кешенді жаттығулар.

№ 1.Шығыс стиліндегі кешенді жаттығулар (аралық деңгейдегі қыздар үшін)

№ 2.Денсаулықтары аралық және жоғары деңгейдегі қыз балаларға арналған.

№ 3. Пиелонефритпен ауыратын оқушыларға арналған кешенді жаттығулар.

№ 4.1.Сколиозы (сүйектің қисаюы) бар оқушыларға арналған жаттығулар.

№ 4.2.Жасөспірімдердің иық белдеуіне арналған кешенді жаттығулар.

№ 5.Аралық және төмен деңгейдегі денсаулығы бар ұл балалар үшін жалпы ағзаны дамытуға арналған кешенді жаттығулар.

№ 6.Тыныс алу жолдарында ақаулығы бар аралық деңгейдегі қыз балаларға арналған жаттығулар.

№ 7.Тыныс ағзасын дамыту кешенді жаттығулары.

№ 8.Жамбас белдеулерін жаттықтыруға арналған төменгі деңгейдегі оқушыларға арналған кешенді жаттығулар.

№ 9.Жоғарғы иық белдеуіне арналған аралық деңгей үшін жаттығулар.

№ 10.Жалпы ағзаны дамытуға арналған кешенді жаттығулар тобы.

- Кешенді жаттығулар кунделікті таңертеңгілік жаттығулар орнына немесе оларға қосымша түрде ұсынылады.

- Жеке түрде фитошайлар, дәруменді қосылыстар.