Пайдалы қазбалардың түрлері. Жаратылыстану, 4 сынып, сабақ жоспары.

• Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

3-тоқсан. Заттар мен олардың қасиеттері

• Табиғат ресурстары

• Мектеп:Көкшетау қаласы
• Назарбаев Зияткерлік мектебі

• Күні: 18,02,22

• Мұғалімнің аты-жөні: Сабдина А.А.

• Сынып:4 А

• Қатысқандар:13
• Қатыспағандар саны:2

• Кәсіби даму мақсаты

• Күрделі мәтіндерді түсіну және түсіндіре білу, тұтас және тұтас емес мәтіндерді оқыту арқылы оқушылардың оқу сауаттылығын дамыту

• Сабақ тақырыбы

• Пайдалы қазбалардың түрлері

Оқу мақсаттары

4.3.4.2 - пайдалы қазбалардың түрлері мен пайда болу жолдарын анықтау

4.1.2.1 - зерттеу әдістерін (бақылау мен эксперимент) таңдау себебін олардың артықшылығы мен кемшілігіне байланысты негіздеу;

4.1.2.2 - нәтижені оқушы таңдауымен графикалық түрде ұсыну

Сабақ мақсаттары

Пайдалы қазбалардың түрлері мен пайда болу жолдарын анықтау

Жер қыртысында пайдалы қазбалардың пайда болу жолдарымен танысу

Бағалау критерийлері

• Пайдалы қазбалардың түрлері мен пайда болу жолдарын түсіндіреді;
• Жер қыртысында пайдалы қазбалардың пайда болу жолдарын ажыратады.

 Тілдік мақсаттар

Пәндік сөздік және терминология:

Пайдалы қазба, тау жынысы, магмалық, шөгінді, метаморфтық таужынытары, пайдалы қазбалардың атаулары мен олармен байланысты сөздер мен терминдерді қолданады.

 Құндылықтарды дарыту

Өмір бойы білім алу, еңбек және шығармашылық.

Пәнаралық байланыстар

Дүниетану, география

Алдыңғы меңгерілген білім

Су. Табиғаттағы судың айналымы. Жауын-шашын түрлері.

Сабақ барысы

Сабақта жоспарланған іс-әрекет

I.Ұйымдастыру кезеңі

Ғылым таппай мақтанба,

Орын таппай баптанба,

Құмарланып шаттанба

Ойнап босқа күлуге,

Бес нәрседен қашық бол,

Бес нәрсеге асық бол,

Адам болам десеңіз.

ІІ.Мотивациялық-қызығушылық кезеңі(Ұ) «Миға шабуыл»

Мақсаты:Ребус шешу арқылы жаңа тақырыпты ашу.

П ,, ЛЫ

,,,

-Балалар, ребуста қандай сөз тіркесі шықты?

-Сабағымыздың тақырыбы қандай болмақ деп ойлайсыңдар?

/Оқушылардың жауаптарын тыңдау, толықтыру/

Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау. БК анықтау.

(Ұ) «Сұрақ- жауап» әдісі

Мақсаты:Пайдалы қазбалар жайлы оқушылардың алғашқы білімдерін анықтау.

Оқушылардан төмендегі екі сұрақтарға жауап берулерін сұраймын:

- «Қазба» дегенді қалай түсінесіңдер?

-Қазбаны неліктен пайдалы дейді?

Оқушылардың ойларын тыңдау.

(МК,Ұ) іМektep.kz порталынан «Пайдалы қазбалар» бейнежазбасын тамашалау 0.55 -4.38.

Мақсаты:Бейнежазбаны тамашалау арқылы пайдалы қазбалардың түрлерімен танысу, мәлімет жинақтау.

Оқушылар бейнежазбаны тамашалау барысында, ақпараттарды естеріне сақтайды.

(Қб, Жж)Бейнежазба мазмұнын тексеру

Мақсаты: Ақпаратты түсінгенін «дұрыс-бұрыс» семантикалық карта арқылы тексеру

Дескрипторлар арқылы өзін-өзі тексереді

Дескрипторлар:

• Пайдалы қазбалар терминіне анықтама бере аламын
• Пайдалы қазбалар негізгі түрлерінің санын білемін
• Жаңғыш пайдалы қазбаларды анықтай аламын
• Кенге жатпайтын пайдалы қазбалардың қасиетін білемін
• Кенді пайдалы қазбалардың құрамында не барын білемін

(Ұ) Оқулықпен жұмыс

Негеш пен Эврика жер қыртысында болатын үдерістерді инфографикамен бейнеледі. Үдерістің барысын баянда. Нәтижесінде не түзеледі?

Топтық жұмыс:

1-топ: Алдияр, Руслан, Сафия, Ғ.Адия, Әлинұр

2-топ: Абылай, Асанали, Алуа, Аружан

3-топ: Гүлсая, Разия, Дархан, Ж.Адия

Мақсаты: Сурет арқылы тау жыныстарына анықтама беру

Оқушылар топта жұмыс жасайды. Әр топқа анықтама беріледі. Олар талқылап, сурет бойынша әр сөзге анықтамын табады.

Дифференциация (деңгейлік):

1-топ: анықтаманың сипаты қана беріледі Суретке сәйкес анықтаманы атайды. (шөгінді)

2-топ: сурет бойынша өздіктерінен анықтама жасайды (метаморфтық)

3-топ: анықтамада сөздердің орны ауыстырылған. Анықтама құрайды. (магмалық)

• Тау жыныстарының ұсақ кесек, қиыршық құмдарынан, саздарынан, судағы химиялық ерітінділер тұнбасынан, жануарлар мен өсімдіктер қалдығынан құралған тау жыныстарын шөгінді дейміз.
• Метаморфоза — өзгеру деген сөз. Тау жынысы өзгеріп, бір түрден екінші түрге айналған тау жыныстарын метаформтық дейміз.
• Жер астынан балқып шыққан тас заттардан қатайып пайда болған тау жыныстарын магмалық дейміз.

Тәжірибе жасау «Шоколадты тастар»

Қажетті заттар:

• 200 г ұсақталған қара шоколад
• 200 г ұсақталған ақ шоколад
• 12 табақша
• Полиэтилен қалташа
• 6 пластиктен жасалған пышақ
• 1 құты ыстық су

Әр топқа нұсқаулық пен тәжірибе жасау үшін қажетті заттар беріледі.

1-топ: Шөгінді тау жыныстары

• Қалташаға 2-3 қасық үгітілген қара шоколадты салыңыз.
• Қара шоколадтың үстінен 2-3 қасық ақ шоколадты салыңыз.
• Ақ шоколадтың үстінен тағы 2-3 қасық қара шоколадты салыңыз.
• Қабықшамен жабыңыз.
• Шоколадтың үстінен сауасқпен қатты басыңыз.
• Пайда болған ..... ыдыстан алып, қабықшаны ашыңыз.
• Шоколадтан пайда болған форманы пышақпен ортасынан кесіңіз.
• -Не байқадыңыз? –Бұл шоколад тау жыныстарының қайсысына ұқсайды?
• Қорытынды жасаңыз.

Қорытынды:Тау жыныстарының ұсақ кесек, қиыршық құмдарынан, саздарынан құралған тау жыныстарын шөгінді (тұнба) тау жыныстары дейді. 

2-топ: Метаморфтық тау жыныстары

• Үгітілген шоколадты қалташаға салыңыз.
• Шоколадтан шар жасаңыз.
• Саусақтарыңызбен шоколадты шарды илеңіз.
• –Не байқадыңыз? –Қандай қорытынды жасауға болады?
• 1-2 минутқа суытуға қойыңыз.
• Қабықшаны ашып, шоколадтан пайда болған форманы пышақпен ортасынан кесіңіз.

7. -Не байқадыңыз? –Бұл шоколад тау жыныстарының қайсысына ұқсайды?

8. Қорытынды жасаңыз

Қорытынды: Метаморфоза — өзгеру деген сөз. Тау жынысы өзгеріп, бір түрден екінші түрге айналса, оны метаморфтық тау жынысы дейді. 

3-топ: Магмалық тау жыныстары

• Шоколадты қақалташаға салыңыз.
• Шоколадтан шар жасаңыз.
• Шоколадты шарды 30 сек ыстық суға салыңыз.
• Ыстық судан шоколадты алып суытуға .
• Қабықшаны ашып, шоколадтан пайда болған форманы пышақпен ортасынан кесіңіз.

6. -Не байқадыңыз? –Бұл шоколад тау жыныстарының қайсысына ұқсайды?

7. Қорытынды жасаңыз.

Жер астынан балқып шыққан тас заттардан, яғни магмадан қатайып пайда болған тау жыныстарын магмалық деп атайды.

Топтар өзара бағалайды

2 жұлдыз, 1 тілек

(Ж,Қб) Жаңа сабақты бекіту. Геодиктант .

https://wordwall.net/ru бағдарламасы арқылы жұпта мәтінді сөзбен толықтырады

Мәтінге тиісті қой тапсырмасын орындау

1. Тау жыныстар үш ірі топқа бөлінеді: …………..,…………….және…………. . (магмалық, шөгінді, метаморфты)

2. Шөгінді тау жыныстар тек ……… ……….. түзіледі . (жер бетінде)

3. Жануарлар мен өсімдіктердің қалдығы жинақталып, топталған жағдайда органикалық …………………… тау жыныстары түзіледі. (шөгінді)

4. Магмалық тау жыныстары таулы ...............таралады.( аймақтарда)

Рефлексия: «Сөйлемді жалғастыр»

-Мен үшін сабақ пайдалы/пайдасыз болды, өйткені мен .............................. .

Өзін-өзі бағалау

Сабақтың басында анықталған бағалау критерийлері бойынша оқушыларға сабақтағы жетістіктерін алтын, күміс, қола арқылы бағалау ұсынылады.

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін тексеру жоспарыңыз?

Оқушылардың материалды меңгеру деңгейін топтық жұмыста түсіндіруін бақылау және өздік жұмыста тапсырманы бағалау арқылы тексеремін.

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.