Жүсіпбек Аймауытов «Ақбілек» романы. Қазақ әдебиеті, 10 сынып, дидактикалық материал.


ақ саусақ, ақ білек, бидай өңді,

бармағынан бал тамған, қол аяғы балғадай,

қой көзді, тепсе темір үзетін, жүрегінің түгі бар, қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған,

шаш ал десең бас алады,

бір елі ауызға - екі елі қақпақ,

отыз тістен шыққан сөз отыз руға тарайды.

  • «Жасыл» топ

Алтай, Күршім жерлерінің табиғатын суреттеуде автор көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарын қандай мақсатта қолданған?

Сұрақ:

  • Осы үзіндіде қандай мәселе көтеріліп отыр? Өзіңіздің тобыңыздың түсімен байланыстырып, түйінді ой айтыңыз.

(3-4 сөйлем)

  • «Қызыл» топ

Автор Ақбілектің портретін сомдауда көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарын қалай қолданған?

Сұрақ:

  • Осы үзіндіде қандай мәселе көтеріліп отыр? Өзіңіздің тобыңыздың түсімен байланыстырып, түйінді ой айтыңыз.

(3-4 сөйлем)

  • «Қара» топ

Автор үш орыстың әрекетін сипаттауда көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарын қалай қолданған?

Сұрақ:

  • Осы үзіндіде қандай мәселе көтеріліп отыр? Өзіңіздің тобыңыздың түсімен байланыстырып, түйінді ой айтыңыз.

(3-4 сөйлем)

  • «Сары» топ

Ақбілектің анасының қиналысын сипаттаудағы автордың тілдік шеберлігіне талдау жасаңыздар.

Сұрақ:

  • Осы үзіндіде қандай мәселе көтеріліп отыр? Өзіңіздің тобыңыздың түсімен байланыстырып, түйінді ой айтыңыз.

(3-4 сөйлем)

БАҒАЛАУ:

Бағалау критерийі

Тап-сыр-ма №

Дескриптор

Оқушы

Балл

көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарын ажырата алады;

1

ТЖ

троптың түрлерін біледі;

фигураның түрлерін ажыратады;

2

2

айшықтау амалдарының қызметін түсіндіріп айта алады;

құбылту мен айшықтаудың түрлеріне талдау жасай алды;

сөз саптауы талапқа сай;

2

2

топтың түсімен байланыстырып, түйінді ой айта алады.

топтың түсімен байланыстырып, шығармашылық танытты;

түйінді ой айта алады.

2

2

Барлығы

12

БАҒАЛАУ:

Бағалау критерийі

Тап-сыр-ма №

Дескриптор

Оқушы

Балл

көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарын ажырата алады;

1

ТЖ

троптың түрлерін біледі;

фигураның түрлерін ажыратады;

2

2

айшықтау амалдарының қызметін түсіндіріп айта алады;

құбылту мен айшықтаудың түрлеріне талдау жасай алды;

сөз саптауы талапқа сай;

2

2

топтың түсімен байланыстырып, түйінді ой айта алады.

топтың түсімен байланыстырып, шығармашылық танытты;

түйінді ой айта алады.

2

2

Барлығы

12

Рефлексия

Бүгінгі сабаққа дейін не білетінмін?

Бүгінгі сабақтан не білдім?

Болашақта не білгім келеді?

Рефлексия

Бүгінгі сабаққа дейін не білетінмін?

Бүгінгі сабақтан не білдім?

Болашақта не білгім келеді?

Рефлексия

Бүгінгі сабаққа дейін не білетінмін?

Бүгінгі сабақтан не білдім?

Болашақта не білгім келеді?

Көркемдегіш құралдар:

Троптың (құбылтудың) түрлері

Фигураның (айшықтаудың) түрлері

МЕТАФОРА

(ауыстыру, гр.көшіру)

АРНАУ

(жарлай арнау, сұрай арнау, зарлай арнау)

КЕЙІПТЕУ

(олицетворение)

ҚАЙТАЛАУ

(жай қайталау, еспе қайталау, анафора, эпифора)

ПЕРНЕЛЕУ

(аллегория, құбылу)

ШЕНДЕСТІРУ

(антитеза,

гр.қарама-қарсылық)

АСТАРЛАУ (символ, гр.шартты белгі)

ДАМЫТУ

(градация,лат.бірден-бірге күшейте беру)

АЛМАСТЫРУ

(метонимия, гр.қайтадан атау)

ИНВЕРСИЯ

(сөз орнын ауыстыру, лат.орын өзгерту, төңкеру)

МЕГЗЕУ

(синекдоха, гр.арақатысын ашу)

ЭЛЛИПСИС

(сөз тастап кету, гр.түсіріп тастау, аттап айту)

КЕКЕСІН

(ирония, гр.келемеждеу)

ЕГІЗДЕУ

(параллелизм, гр.қатар жүру, қанаттасу)

МЫСҚЫЛ

(сарказм, гр.масқаралау)

ҰЛҒАЙТУ

(гипербола, гр.үлкейтілген, қомақты)

КІШІРЕЙТУ

(литота, гр.қарапайым, қораш)

ӘСІРЕЛЕУ

(гротекс, фр.оқыс, оқшау, оспадар)



Толық нұсқасын 30 секундтан кейін жүктей аласыз!!!


Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter

Қарап көріңіз 👇



Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру
Пікір жазу