Реакция өнімі шығымына есептер шығару. Химия, 11 сынып, презентация.

Реакция өнімі шығымына есептер шығару.

Оқу мақсаттары:

Өнімнің шығымын, реакция өнімінің мөлшерін (көлемін, массасын) реагенттің мөлшері (көлемі, массасы) бойынша есептеу

Есептерді шешуге арналған негізгі формулалар

m

n = m =n·M

M

M- молярлық масса М=Mr

V

n= V =n·Vm

Vm

Vm-молярлық көлем

Vm=22,4 л/моль

Бағалау критерийлері

Оқушы:

- Есептің шартын қалай тұжырымдауды біледі

- Реакция теңдеуін дұрыс жаза алады және коэффициенттерді орналастыра алады

- Заттың мөлшерін есептеуге арналған формулаларды біледі

- Теориялық және практикалық массалардың айырмашылығын біледі

- Реакция өнімінің шығымын есептей алады

- Үш есепті (толық шартымен, шешімімен, өлшем бірлігімен) дұрыс шешеді

6,72 л хлор мен темірді әрекеттестіріп темір (ІІІ) хлоридін алды. Бұл жағдайда өнімнің массасы қандай болады?

Нақты тәжірибеде 27 г алынды.

Қанша грамм жоғалтты?

Бұл көп немесе аз?

Пайызбен есептеңіз және шығынды бағалаңыз.

Есептеулерге қарағанда нақты химиялық реакцияда өнімнің массасы үнемі аз болады.

Неге?

Реакция өнімінің шығымы

Іс жүзінде химиялық реакцияларды жүргізгенде жетілмеген технологиялық процестердің және құрылғылардың әсерінен заттардың шығыны болады.

Реакция өнімінің шығымының мөлшері реакция теңдеуі бойынша есептелген мөлшерден үнемі аз болады.

Химиялық процестің толық жүргендігін бағалау үшін «реакция өнімінің шығымы» ұғымы қолданылады.

Көптеген химиялық реакциялар қайтымды және соңына дейін жүрмейді.

Органикалық заттар өзара әрекеттескенде жиі жанама өнімдер түзіледі.

Гетерогенді реакцияларда заттар нашар араласады және заттардың бір бөлігі жай ғана реакцияға түспейді.

Газ тәрізді заттардың бір бөлігі ұшып кетуі мүмкін.

Тұнба пайда болғанда заттардың бір бөлігі ерітіндіде қалуы мүмкін.

mпр., Vпр., νпр. — масса, көлем, іс жүзіндегі зат мөлшері;

mтеор.,Vтеор., νтеор. — масса, көлем, теориялық зат мөлшері.

Ең маңызды ұғымдар

Реакция өнімінің шығымы ( ƞ ) «эта»

Реакция өнімінің шығымы ( ƞ )

m ( практикалық)

ƞ = .100%

m (теориялық)

V (практикалық)

ƞ = .100%

V (теориялық)

Өнімнің шығымы % өлшенеді

«Өнімнің шығымы» түсінігіне байланысты үш түрлі есеп

1. Реакцияның бастапқы өнімдерінің (көлемі, массасы) мөлшері берілген. Өнімнің массасын анықтау.

2. Өнімнің мөлшері (көлем, масса) және өнімнің шығымы берілген.

бастапқы заттардың массасын анықтау.

3. Бастапқы заттардың және реакция өнімдерінің мөлшері (көлем, масса) берілген. Өнімнің шығымын анықтаңыз.

Үш түрдегі есептерді шығарудың алгоритмі:

Өнімнің шығымын теориялық мүмкін %-мен анықтау.

Химиялық реакция теңдеуін жазыңыз және коэффициенттерін орналастырыңыз.

2. Заттың формуласының астына коэффициентін ескеріп зат мөлшерін жазыңыз.

3. Іс-жүзінде алынған масса белгілі.

4. Теориялық массаны анықтаңыз.

5. Практикалық массаны теориялық етіп алып 100%-ға көбейтіп реакция өнімінің шығымын анықтаңыз.

6. Жауабын жазыңыз.

Егер өнім шығымы белгілі болса, реакция өнімінің массасын есептеу.

«Берілгені» және «табу керек» жазыңыз, теңдеуді жазыңыз, коэффициенттерді орналастырыңыз.

2. Бастапқы заттардың теориялық зат мөлшерін табыңыз n =

3. Реакция өнімінің коэффициентке сәйкес теориялық зат мөлшерін табыңыз.

4. Реакция өнімінің теориялық массасын немесе көлемін есептеңіз.

m = M * n немесе V = Vm * n

5. Реакция өнімінің практикалық массасын және көлемін есептеңіз (теориялық массаны немесе теориялық көлемді шығымның үлесіне көбейтіңіз).

1. Белгілі практикалық көлем немесе масса арқылы теориялық көлемді немесе массаны (өнім шығымын қолданып) табыңыз.

2. Өнімнің теориялық зат мөлшерін табыңыз.

3. Коэффициенттерді ескеріп, бастапқы заттардың теориялық зат мөлшерін табыңыз.

4. Теориялық зат мөлшерінің көмегімен реакцияның бастапқы өнімдерінің массасын немесе көлемін табыңыз.

Егер реакция өнімінің массасы және өнімнің шығымы

белгілі болса, бастапқы материалдың массасын есептеу

Тапсырма. Зат мөлшері 0,5 моль бензол бромның артық мөлшерімен (катализатордың қатысында) әрекеттесті. Массасы 70 г. бромбензол түзілді. Бромбензолдың шығымын анықтаңыз.

Қосымша 4.

Оқушының аты-жөні

Кері байланыс _______________________________________________

Біз бүгін жаңадан нені үйрендік? ____________________________________________

_______________________________________________________________________

Біз не істеуді үйрендік?_____________________________________________

_______________________________________________________________________

Қандай қиындықтар болды? _________________________________________________