Циклоалкандар. Химия, 11 сынып, презентация.

Циклоалкандар.

Оқу мақсаттары

11.4.2.17 циклоалкандардың гомологтық қатарын, құрылысын, физикалық, химиялық қасиеттерін. қарастыру

11.4.2.18 изомерлерінің формулаларын құрастыру, IUPAC бойынша атау;

Сабақ мақсаттары

циклоалкандардың гомологтық қатарын, құрылысын, физикалық, химиялық қасиеттерін. қарастыру

изомерлерінің формулаларын құрастыру, IUPAC бойынша атау;

Күтілетін нәтижелер

Циклоалкандардың

молекулалық және құрылымдық формулаларын жазады және оларды IUPAC номенклатурасы бойынша атайды;

изомерлерінің формулаларын құрады және атайды;

физикалық қасиеттерінің өзгеру заңдылығын түсіндіреді;

химиялық қасиеттерді сипаттайды және реакция теңдеуін жазады.

1-тапсырма. Төменде бес көміртек қосылыстарының құрылымдық формуласы келтірілген.

А. СН3 – СН2 – СН3; C. СН2 = СН – СН2 – СН3;

B. СН3 – СН – СН2– СН3;

CH3

D. СН3 – СН2 – СН2 – СН2 – СН3;

E. СН3 – СН = СН2 – СН2 – СН3;

Осы қосылыстар бойынша төменде келтірілген сұрақтарға жауап беріңіздер. Әр қосылыс бір рет, бірнеше рет немесе мүлдем қолданылмауы мүмкін.

i. Қай қосылыстар алкандар класына жатады?

ii. Қай қосылыстар бір гомологтық қатарға жатады?

iii. Қай қосылыстар бір-біріне изомерлер болып табылады?

iv. B және Е қосылыстарын атаңыздар.

1-тапсырма. Төменде бес көміртек қосылыстарының құрылымдық формуласы келтірілген.

А. СН3 – СН2 – СН3; C. СН2 = СН – СН2 – СН3;

B. СН3 – СН – СН2– СН3;

CH3

D. СН3 – СН2 – СН2 – СН2 – СН3;

E. СН3 – СН = СН2 – СН2 – СН3;

Осы қосылыстар бойынша төменде келтірілген сұрақтарға жауап беріңіздер. Әр қосылыс бір рет, бірнеше рет немесе мүлдем қолданылмауы мүмкін.

ЖАУАБЫ:

i. А, В және D

ii. А және D

iii. В және D

iv. 2-метилбутан, пентен-2

Циклоалкандар — құрамындағы көміртек атомдары өзара дара байланыстар арқылы байланысқан, жалпы формуласы СnН2n болатын циклді қаныққан көмірсутектер.

Циклоалкандардың номенклатурасы

Егер бүйір тізбекте бір ғана орынбасушы болса, онда оның орны көрсетілмейді.

метилциклопентан

этилциклогексан

Циклоалкандардың номенклатурасы

Егер бүйір тізбекте бір ғана орынбасушы болса, онда оның орны көрсетілмейді.

метилциклопентан

этилциклогексан

!!! Егер бүйір тізбектегі орынбасушының көміртегі атомдарының саны cақинадағы көміртегі атомдарынан көп болса, ол циклоалкандарға жатпайды. Мысалы,

1-циклобутилпентан

Циклоалкандардың номенклатурасы

Егер бүйір тізбекте екі орынбасушы болса, онда номерлерінің қосындысының мәні ең аз болатындай және атауларына сәйкес алфавиттік тәртіп бойынша номерленеді.

.

1,3-диметилциклогексан

1,5-диметилциклогексан

1+3 =4 1+5=6

Циклоалкандардың номенклатурасы

Егер бүйір тізбекте екі орынбасушы болса, онда номерлерінің қосындысының мәні ең аз болатындай және атауларына сәйкес алфавиттік тәртіп бойынша номерленеді.

.

Циклоалкандардың номенклатурасы

Егер бүйір тізбекте екі орынбасушы болса, онда номерлерінің қосындысының мәні ең аз болатындай және атауларына сәйкес алфавиттік тәртіп бойынша номерленеді.

.

Циклоалкандардың изомерлері

Циклоалкандардың изомерлері

Циклоалкандардың изомерлері

Циклоалкандардың физикалық және химиялық қасиеттері

Циклоалкандардың физикалық және химиялық қасиеттері

Циклоалкандардың физикалық және химиялық қасиеттері