Тотығу реакциялары, альдегидтер мен кетондардың нуклеофильді қосылуы. Химия, 11 сынып, дидактикалық материал.


Жұмыстың тақырыбы: «Альдегид және кетондар алу мен олардың қасиеттерін зерттеу»

Мақсаты: 11.4.2.4 альдегидтер  және кетондарды тәжірибе жүзінде анықтау; 

Реактивтер және құралдары:

Біріншілік, екіншілік спирт, Толленс реагенті (Ag+), Фелинг реагенті (Cu2+), 2,4-ДНФГ, йодтың сілтілік ерітіндісі, литий алюминийгидрид (литий тетрагидридоалюминат) немесе натрий тетрагидроборат.

Болжам :__________________________________________________________________________________________________________________

Қауіпсіздік техникасының ережесі:

  • Барлық заттар қауіпті және улы болғандықтан көзілдірік, қолғап және халат маңызды түрде болуы керек.

1-тәжірибе. Спиртті тотықтырып альдегид алу.

Реагентер:

Жұмыс барысы:

Бақылау :

Қорытынды :

этиловый спирт, 20-% -ный раствор серной кислоты, дихромат калия

0,5 - 1 см калий дихроматын айналмалы түтігі бар сынауыққа салыңыз, содан кейін 2 мл 20% күкірт қышқылының ерітіндісін және 2 мл этил спиртін қосыңыз. Қоспаны шайқаңыз !!! Қайнаған тас қосыңыз! Сынауықты штативке көлбеу етіп мықтап бекітіңіз, түтіктің екінші жағын 2 мл суық су бар қабылдағыш түтіктің түбіне батырып орналастырыңыз. Қабылдағыш түтікті суық суға салыңыз. Реакция қоспасын спирт шамының жалынымен аздап қыздырыңыз, бұл қоспаның біркелкі қайнатылуын реттейді, 2-3 минут ішінде қабылдағыштағы сұйықтық көлемі екі есе артады, содан кейін жылытуды тоқтатып, құрылғыны бөлшектеңіз.

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

1. альдегидті алу реакциясын жазыңыз.

____________________________________

____________________________________

2. иістің пайда болуы мен түстің өзгеруі себебін түсіндіріңіз.

____________________________________

____________________________________

____________________________________

Тәжірибе 2. Натрий ацетатынан ацетон алу.

Натрий ацетаты

Газ түтігімен жабдықталған құрғақ пробиркаға шамамен 0,1 г сусыз натрий ацетаты салыңыз да, оны штативке көлденең бекітіңіз. Газ түтіктің түбін су құйылған сынауыққа батырыңыз. Өз бақылауларыңызды жазып алыңыз.

Натрий ацетаты бар сынауық салқындағаннан кейін оған 1 тамшы концентрлі хлорсутек қышқылын қосыңыз.

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

1. реакция теңдеуін жазыңыз

____________________________________

2. Натрий ацетаты бар пробиркаға хлорсутек қышқылын қосқанда газ түзіледі

_____________________________

Реакция теңдеуін жаз:

Тәжірибе 3.1 Карбонильді қосылыстарды Толленс реагентімен тотықтыру

ацетальдегид, ацетон, күміс оксидінің аммиак ерітіндісі

Екі сынауыққа әрқайсысына 2 мл аммиакты күміс оксиді ерітіндісін құйыңыз. Бір пробиркаға 2-3 тамшы альдегид ерітіндісін, екіншісінде ацетон қосыңыз. Сынауықтарды аздап қыздырыңыз.

а) ацетальдегид

б) ацетон

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

Реакция теңдеуін жазыңыз:

____________________________________

____________________________________

____________________________________

Неге ацетон күмісті тотықсыздандырмайды, түсіндіріңіз:

____________________________________

____________________________________

____________________________________

Тәжірибе 3.2 Карбонилді қосылыстарды мыс (II) гидроксидімен тотықтыру

ацетальдегид, ацетон, 2 н натрий гидроксиді ерітіндісі, 2 н мыс сульфаты ерітіндісі.

Екі сынауыққа 1 мл мыс сульфатының ерітіндісін құйыңыз, мыс (II) гидроксидінің көк тұнбасы пайда болғанша натрий гидроксиді ерітіндісінің артық мөлшерін қосыңыз. Қалыптасқан тұнбаға бір пробиркаға 3-5 тамшы ацетальдегид, екіншісіне ацетон қосыңыз. Алынған қоспаны қайнатыңыз. Түтіктегі шөгіндімен біртіндеп өзгеру арқылы реакция барысын қадағалаңыз. Қыздыру кезінде түс өзгеретініне назар аударыңыз

а) ацетальдегид

б) ацетон

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

Мыс (ІІ) гидроксидінің ацетальдегидпен реакция теңдеуін жазыңыз.

____________________________________

____________________________________ бұл тәжірибенің алдыңғы тәжірибемен несі ортақ?

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

4-тәжірибе. Альдегидтердің фуксульфур қышқылымен реакциясы (Шифф реакциясы)

ацетальдегид, ацетон, (реактив Шиффа)

Екі сағаттық шыныға фуксульфур қышқылының түссіз ерітіндісінің 1-2 тамшысын жағыңыз. Бір ерітіндіге бір тамшы ацетальдегид, екіншісіне ацетон қосыңыз. Ерітінділердің түс өзгеруіне назар аударыңыз. Күрделілігіне байланысты реакция теңдеуін жазу қажет емес.

а) ацетальдегид

б) ацетон

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

Тәжірибе 5. Иодоформ реакциясы

Калий иодидіндегі иодтың ерітіндісі, 2 М натрий гидроксиді ерітіндісі, сулы –ацетонды қоспа (1 : 1), ацетальдегидтің сулы ерітіндісі.

3 пробирка 1 мл-ден йодтың калий йодидиндегі ерітіндісін және 2нормальді натрий гидроксиді ерітіндісін толық түссізденгенше қосыңыз. Түссізденген қоспаға 4-5 мл су – ацетонды қоспаны (1: 1) қатынаста қосыңыз, ал екіншісіне сулы ацетальдегидті қосыңыз. Не байқалады? Түнба түсіне және түзілген йодиформның иісіне көңіл аударыңыз.

____________________________________

____________________________________

____________________________________

Йод пен натрий гидроксиді арасындағы натрий гипоидитінің түзілуімен, йодоформ түзілуімен реакция теңдеулерін жазыңыз____________________________________

____________________________________

____________________________________

____________________________________

Болжам қаншалықты расталды: _____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Жұмысты жақсартудың жолдарын ұсыныңыз: _____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Қорытынды: _____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________



Толық нұсқасын 30 секундтан кейін жүктей аласыз!!!


Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter

Қарап көріңіз 👇



Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру

Соңғы жаңалықтар:
» Ораза айт намазы уақыты Қазақстан қалалары бойынша
» Биыл 1 сыныпқа өтініш қабылдау 1 сәуірде басталып, 2024 жылғы 31 тамызға дейін жалғасады.
» Жұмыссыз жастарға 1 миллион теңгеге дейінгі ҚАЙТЫМСЫЗ гранттар. Өтінім қабылдау басталды!