Генетикалық кодтың қасиеттері: үшөрімділігі, көптігі, әмбебаптығы, бірін-бірі жаппайтындығы. Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Молекулярлық биология және биохимия

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып:11

Сабақ тақырыбы

Генетикалық кодтың қасиеттері: үшөрімділігі, көптігі, әмбебаптығы, бірін-бірі жаппайтындығы.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

генетикалық кодтың қасиеттерін түсіндіру

 Сабақ мақсаттары

генетикалық кодтың қасиеттерін атау және оларды сипаттау

 Бағалау критерийлері

Генетикалық кодтың қасиеттерін біледі;

Әрбір қасиеттерін сипаттай алады.

 Тілдік мақсаттар

Пәнге қатысты лексика мен терминология

Генетикалық код, триплеттілік, азғындық, бірін – бірі жаппауы, әмбебаптығы.

Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы

Генетикалық код- дегеніміз ...

Генетикалық кодтың қасиеттері: ....

Триплеттілік- ....

 Пәнаралық

 байланыстар

Генетика: генетикалық код

 АКТ қолдану

 дағдылары

Интербелсенді тақта, ғаламтор, ноутбуктер

Бастапқы білім

Молекулярлы биология: 8 - 10 сынып.

Заттардың тасымалы: 9 сынып.

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Болжау кестесін толтыру

• Биосинтез дегеніміз не?
• ДНҚ мономері не ?
• Нәруыздың мономері?
• Қалай генетикалық ақпарат нуклеотид тілінен аминқышқыл тіліне аударылады?

КБ: мұғалім оқушылардың жауаптарын бағалайды.

Тақырып пен оқыту мақсаты, сабақтың мақсаттары, бағалау критерийлері тұжырымдалады.

• (f) Оқушыларға генетикалық код жазылуы туралы ой қозғауды беріңіздер.
• Нуклеотид 1 амин қышқылы болса – 4 аминқышқылы
• Нуклеотид 2 амин қышқылы болса – 16 аминқышқылы
• Нуклеотид 3 амин қышқылы болса – 64 аминқышқылы

(М) Оқушыларға генетикалық кодтың қасиеттерін сипаттап түсіндіреді.

(G) (f) Жұптарға генетикалық кодтың қасиеттерін қарастыруға беріледі:

-триплеттілігі -қатарынан орналасқан 3нуклеотид бір кодон (триплет) құрап, бір аминқышқылын анықтайды

-үздіксіздігі -кодондар үздіксіз орналасқан

- қайта жабылмайтындығы-кодондар бірі бірін жаппайды, әр нуклеотид тек бір кодонның құрамына кіреді

-коллинеарлығы -кодондардың реті белоктағы аминқышқылдардың ретіне сай

-артықтылығы - бір аминқышқылды 1-6 жуық кодон анықтауы мүмкін, өйткені жалпы кодондар саны 64, ал аминқышқылдар саны – 20

-жүйелілігі - кодондағы нуклеотидтердің ақпараттық маңыздылығының бірдей болмауы: 1-2 орындағы нуклеотидтер маңызды болып саналады, ал 3 нуклеотид әртүрлі болуы мүмкін және автоматты түрде оқылады

-арнайылылығы - әр кодон тек белгілі бір аминқышқылын анықтайды

- әмбебаптығы - барлық тірі ағзаларға (бірқатар ерекшеліктерінен басқа) генетикалық код бірдей.

Сұрақ- жауап:

•Генетикалық кодтың сипаттамасын беріңіз;

•Генетикалық кодтың негізгі қасиеттерін атаңыз;

•Генетикалық кодтың триплеттігін қалай анықталады?

ҚБ: оқушыларға тапсырмалар таратылады.

Рефлексивті бейне

• Бүгін не білдім..
• Қызықты болды..
• Қиын болды..
• Мен тапсырманы орындадым..
• Енді мен жасай аламын..
• Өмірде қолдануға үйретті..
• Енді менің жасағым келеді..

Үйге тапсырма: жаға терминдермен жұмыс жасау.

Дифференциалды оқыту – Көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау – оқушылардың берілген материалды меңгеру деңгейін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс, денсаулық және қауіпсіздік ережелері, АКТ, құндылықтармен байланыс (тәрбиелік элемент)

- генетикалық кодтың анықтамасын біледі;

- генетикалық код қасиеттерін дұрыс атап ерекшеліктерін сипаттайды.

Нәтижелерді бағалау –термин сөздерге байланысты тапсырма арқылы, сөздік қорын кеңейтуге арналған тапсырмалар арқылы, оқушылардың жауаптары, критериалды бағалау

Жұппен және топпен жұмыс істеу және олардың жұмысын басқа оқушылармен және оқытушымен талдау басқалардың пікірін сыйлауды, құрдастарымен және үлкендермен дұрыс қарым-қатынас құру қабілетін дамытады.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?