Адамның хромосомалардың аномалды санымен байланысты (аутосомдық -жыныстық) хромосомалық жай-күйін сипаттау. Биология, 10 сынып, дидактикалық материал.

Аты - жөні: -----------------------------------------------Сыныбы: ---------

Сұрақтар 1

1 Төменде келтірілген суретте адамның хромосомалары көрсетілген.

(a)(i)Кариотип не екенін сипаттаңыз.

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................... [4]

(ii) Адамдарда әдетте амниоцентезден кейін кариотипіне зерттеу жүргізіледі. Амниоцентез дегеніміз не?

..........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................... [3]

Сұрақтар 2

1 Төмендегі диаграммада Даун синдромымен туылған балалар мен оған анасы жасының әсері көрсетілген.

Диаграммада көрсетілген Даун синдромы үдерісін сипаттаңыз

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Даун синдромымен ауыратын бала санының өзгеру себебін атаңыз:

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… [1]

2 Даун синдромы трисомия 21 деп аталады, Эдвардс синдромы трисомия 18, Патау синдромы трисомия 18 болып табылады. Бұл трисомиялардың қалай пайда болуы мүмкін екенін сипаттаңыз.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….................................................................................................................................................[3]

40 жастан асқан әйелдерге ұрықтың хромосомаларын зерттеу ұсынылады. Мұны қалай жасау керектігін ұсыныңыз

.…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………................................................................................................................................................. [3]

3 Төмендегі суретте төрт адамның жыныстық хромосомасы көрсетілген; A, B, C және D.

A, B, C және D әр адам үшін гендік және генетикалық бұзылуларды анықтаңыз.

[4]

4. Гаметаларының қалыптасуы кезінде екі жыныстық хромосомасы пайда болмаған әйел жыныстық хромосомасы қалыпты адаммен некелеседі.

(a)АЖЫРАУ анықтау және оның әсерін айқындау

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------[2]

(b) (i)Осы жұптағы балалардың ықтимал нәтижелерін көрсету үшін генетикалық будандасуды кестеде көрсетіңіз.

[5]

(ii)Балалардың мүмкін болатын фенотиптерін белгілеңіз

[4]