Жасушалық цикл. Биология, 10 сынып, сабақ жоспары.

• Күні:

Мектеп: НЗМ Қызылорла қаласы

Мұғалімнің аты-жөні: Д. Мунарбаева

Сынып: 10

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Бөлім: 10.3А Жасушалық цикл

Мутациялар жіктелуі. Нүктелік, хромосомалық, геномдық, ядролық және цитоплазмалық мутациялар.

«Адамның хромосомалық жинағының кариограммасын құру» Геномдық мутацияны зерттеу.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

10.2.4.5 Хромосомалық, гендік мутацияның туындау механизмін түсіндіру.

Оқу мақсаты

Барлық оқушылар:

• Хромосомалық және гендік мутацияны анықтайтын болады

Қатысушылардың көпшілігі:

• хромосомалық, гендік мутацияның туындау механизмін түсіндіре алатын болады

Кейбір оқушылар:

• Хромосомалық, гендік мутацияны тудыратын факторларды талдай алады

 Бағалау критерийлері

Хромосомдық және гендік мутациялардың мәнін түсінеді

Хромосомалық және гендік мутациялардың пайда болу механизмін түсіндіре алады.

Мутация тудыратын факторларды талдайды

 Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады: топта жұмыс жасайды, гендік және хромосомалық мутацияның туындау механизмін түсіндіреді, әсер ететін факторларды топтастырады. (оқылым, айтылым, жазылым дағдылары)

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

1. Мутация типтері...

2. Хромосомалық мутацияда өзгеріске....

3. Гендік мутацияда өзгеріске......

 Құндылықтарды дарыту

 Ғаламдық азаматтық

Коммунативтік қарым қатынас.Топпен жұмыс жасай білу, достық қарым-қатынастарды қамтамасыз ету жәна бірлескен ортада жұмыс істеу үшін коммуникативтік қасиеттерді дамыту : колоборативті ортада басқа оқушылармны әлеуметтік, мәдени, этикалық қарым-қатынаста болатын дағдыларын дамыту.

«Мәңгілік Ел» ұлттық идеясы. Оқушылардың академиялық білімге деген қызығушылығын қалыптастыру, Отанымыздың игілігі үшін өмір бойы оқуға ынталандыру, сабақтың элементтері өзін-өзі тәрбиелеуге, өзін-өзі тануға, оқушыларда сыни ойлауын дамытуға жәна білім берудегі үш тілдік саясатты іск асыру .

Сабақтың моральдық аспектісі: оқуға деген жауапкершілікті сезіну; басқаларға құрметпен қарауға үйрету, мутация оқу мақсаты арқылы жаһандық азаматтылыққа тәрбиелеу.

 АКТ қолдану

АКТ – ны сабақтың барлық кезеңдерінде презентацияны қөрсетуге және оқуды қолдауға қолданылады.

 Пәнаралық байланыстар

Химия (химиялық мутагендер), физика(физикалық мутагендер), АҚТ (компьютер , гаджеттер зияны),медицина.

 Алдыңғы білім

Генетика – 8, 9 сынып ;

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ұйымдастыру кезеңі

І. Алдыңғы білімдерін тексеру.

-Мутация дегеніміз не?

-Хуго де Фриз мутациялық теориясы қағидалары?

Хуго де Фриздің мутация теориясының қателігі мен ұтымды тұстарын көрсету.

-Мутагенез дегеніміз не?

-Мутагенез тудырушы факторлар?

-Мейоз 1 кезінде хромосомалар қандай өзгеріске ұшырайды?

Оқушылармен бірге оқу мақсатын анықтау

ІІ. Жаңа оқу мақсатына ену

«Ми шабулы» стратегиясы

«Өз идеяларыңды ортаға сал»

(G) топтық жұмыс:

1. Жасуша бөлінуінің қандай түрінде және оның қандай фазасында , және қандай өзгерістер мутация тудыру мүмкін?

2.Хромосомалар қалай мутацияға ұшырайды?

3. Мутациялар ағзалардың тіршілік әрекетіне қалай әсер етеді ?

Активити № 1.

Концептуалдық карта/тірек сызба құрастыру « Мутация түрлері».

Бағалау критерийлері:

Постер арқылы мутация жіктелуін түсіндіру;

Дизайн, тақырыпты толық ашу

Бағалау түрі:өзара бағалау

Активити №2.

Білім беру ресурстарын қолданып, видео материалдармен танысу-хромосомалық, гендік мутацияның туындау механизмін түсіндіру.

https://bilimland.kz/ru/courses/biologiya-ru/osnovy-genetiki-i-selekczii/osnovnye-zakonomernosti-izmenchivosti/lesson/mutacziya

Топтық жұмыс.Топта талқылау-талдау.

1 топ/ Гендік мутация

2топ /Хромосомалық мутация

3топ/ Геномдық мутация

Бағалау критерийлері:

Геномдық, гендік және хромосомалық мутациялардың пайда болу механизмін сипаттау/түсіндіру;

Мутация салдарынан туындайтын адам ауруларына мысалдар келтіру.

Бағалау /өзара бағалау

Активити № 3. Модельдеу «Адамның хромосомалық жинағының кариограммасын құру»

Бағалау критерийі:

Кариотипті сипаттау:1) Хромосоманың жалпы саны

2) Аутосома саны ;

3) Жыныс хромосома саны;

4) Жынысы (ер немесе әйел);

6) Қалыптылығы және патологиясы (ауру түрі)

Терминдерді пысықтау «Ұй ауласында»

 Рефлексия

Сабақта оқу мақсаты бойынша нені түсіндім?

Сабақтын қандай тұстары қиындық тұғызды?

Кері байланыс.

Ұйге тапсырма: https://www.youtube.com/watch?v=AwbefmwDfFc

сілтемені пайдалана« Мутации. Биологиядан оқұ фильмі»

бойынша 10 сұрақтық тест даярлау:

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Барлық оқушылар:

• Хромосомалық және гендік мутацияны анықтайтын болады

Қатысушылардың көпшілігі:

• хромосомалық, гендік мутацияның туындау механизмін түсіндіре алатын болады

Кейбір оқушылар:

• Хромосомалық, гендік мутацияны тудыратын факторларды талдай алады

Оқушыларға жабық және ашық сұрақтар қойылады

Мұғалім оқушыларды ауызша бағалайды. Топтық жұмысты оқушылар критерийлер арқылы бағалайды. Жұптық жұмыста оқушылар бірін -бірі өзара бағалайды.

Оқушылардың сызбаларының құрастыруы бағаланады

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?