алу
👈 қаріп өлшемі 👉
қосу

Лагерьге жолдама. Қазақ әдебиеті, 5 сынып, дидактикалық материал.


1 - топ

Таңертеңгі шайымды ішіп алғаннан кейін аяңдап, мектептің спорт алаңына қарай келе жаттым.Қолтығымда добым бар. Біздің "Спартак" кеше қайраттықтардан жеті де бес болып ұтылған еді. Бүгін оларды қалайда жеңуіміз керек. Команданың капитаны ретінде соған қатты ширығып, іштей дайындықпен келе жатырмын. Мектептің қасында Жантас ұшыраса кетті. Қолында мөр басылған бір жапырақ жазулы қағазыбар. Соны шертіп-шертіп қойып:

-        Қара көже, мынаның не екенің білесіңбе?- дейді.

-        Ол не?

-        Лагерьге жолдама. Біз лагерьге баратын болдық. Ал, сен көшедегі иттерді тәртіпке салуға ауылда қалатын болдың.

Тілінің қыршаңқылығы үшін Жантасты мытып алғым келіп бір тұрдым да, әуелі жолдама жайынтиянақтамақшы болдым.

-Оны саған кім берді?

-        Кім беруші еді. Майқанова апай берді.Бірақ сен жоқсың тізімде.

"Неге жоқпын?" Жантастан Майқанованың қайда екенін сұрап едім, мектепте деді.

Бұдан былай біреуді келемеждеп сөйлеудің қандай екенін білуі үшін Жантасты мұрынға сырт еткізіп бірді шерттім де, жүгіре жөнелдім. Сол бойда екпіндеген қалпымменмұғалімдер бөлмесіне алқынып кіріп бардым.

Майқанова бірдеңе жазып, жалғыз отыр екен, маған басын көтеріп алып, таңырқаған кейіппенқарады:

-        Не болды? Не болды, Қадыров?

-        Лагерьге жолдама беріңізші маған.

-        Саған бұл жолы жолдама берілмейді. Екінші кезекте барасың.

-        Неге?

-        Неге болушы еді: барлық оқушыға бірден жетіспейді. Ал екіншіден, ең әуелі біз лагерьге үлгілі, тәртіпті оқушыларды жібереміз.

-        Жантас немене... менен артық болғаны ма?

2 – топ

Майқанова екі бүйірінен біреу қысып қалғандай еңсесін кілт көтеріп алды:

-        Сен немене? Мені тергегелі тұрсың ба?

Майқанованың көкшіл көзі шатынай бастады. Оның бірашуланса шапылдап, жуық арада толас бермейтінін білем.

-        Бермесеңіз, қойыңыз,- дедім де, жалт бұрылып,есікті бар күшіммен тарс жауып, жөнеле бердім. Осындай әділетсіздікке қаның қалай ғана қайнамайды. Жантас, біреуді біреуге атыстырып, от тастап жүретін қу,(сабақ үстінде сыбырлап-сыпсыңдағыш, өзі тақтаға шыққанда көрінгенге құлақ түргіш Жантас үлгілі оқушы болғаны да, мен үлгісіз болғаным. Менің сабақ үлгеруім одан көш ілгері екені, екпінділігім ешқандай есеп емес.

Соңымнан ілесе шықты Майқанова:

-        Қадыров! Бері кел.

Мен бұрылып та қарамадым.

-        Қадыров!

Есіктен жүгіріп шығып кеттім.

Турникке сүйеніп, жылмия қарап Жантас тұр. Зығырданым одан бетер қайнап кетті.

-Немене, жолдама алдың ба?- деп сиқырлаңып жолымды тосқауылдай қалыпты.         

-        Алдым,- дедім.

-        Кәне, көрсетші?

Сарт еткізіп танаудан тағы бірді Шерттім.

-        Міне.

Түстен кейін төсегімде демалып жатып, ойға қалдым: бағана Майқановаға істегенім тұрпайылық болды-ау, деймін. Әрине, Жантасқа жолдама беріп, маған бермегеноныкі де әділдік емес. Ызамды осы келтірді. Дегенмен Майқанова мұғалім, класс жетекшісі. Жә,қазіроқу кезі емес қой, каникул. Ол маған не істей алады? Үш айға дейін кім бар, кім жоқ. Мүмкін, жаңа оқу жылында біздің класс жетекшіміз басқа біреу болар. Онда мен Майқанованың шеніне де жолай қоймаспын.

3- топ

Өмір дегенді ойлап отырсаң, қызық нәрсе. Бірі мен бірінің қалайда тұзы жараспайтын кереғар жаралған адамдар болады. Майқанова екеуіміз соның дәл өзі секілдіміз.Біздің кикілжіңіміз күзде ол осында мұғалім болып келген бетте-ақ басталды. Былай болды. Жаңа оқулықтар, дәптерлер сатып жатыр дегенді естідім де, әжемненақша ала салып, замғап дүкенге келдім. Рас, сатып жатыр екен. Бірақ адам деген лық толы. Кезектің соңы далаға шығып кетіпті. Қайтсем екен деп біраз ойлап тұрдым да, тәуекел деп, ішке кезексіз кірмекші болдым. өйткенісоңындағыларға жетпей қалатын азабы да болушы еді. Сонан соң көрінгеннің оқулығына міңгесіп, жалынасың да жүресің, бұл - күн емес. Өзге ештеңең болмаса да, әуеліоқулықтарың сай болсын. Мен былай деп мақалдаған болар едім: оқулығы сай бала - көңілі жай бала.

Сығылысып есіктен енді кіре берсем, бойы менің бойымдай ғана, тықылдаған бейтаныс көк көз келіншек алдымды тосқауылдап жібермейді.

-        Қайда кимелеп барасың? Кезекке тұр,- дейді.

Осы арада тілі құрғыр өтірікті менің еркімнен тыс айтып салды:

-        Мен оқулық емес, қант аламын,- дедім. Өйткенімагазиннің арғы азық-түлік сататын бөліміне қарай адамдар еркін өтіп жатыр. Көк көзкеліншек мені жіберді. Мен сыр бермеймін деген оймен әуелі қант сататын жаққа өтіпкеттім. Бірақ қанттың қазір маған түкке керегі жоқ. Маған қажеті бесінші кластың оқулықтары. Прилавканы жағалап, адамдардың арасымен ептеп, кітап сатыпжатқан жаққа қарай сырғи бастадым. Енді бір ұмтылғанда жетіп те қалатын едім. Кенет әлгі көк көз келіншек желкемнен бүріп ұстап:

Сен адасып барасың. Қант ана жақтасатылады,- деді.

- Сіздің не шаруаңыз бар, қоя беріңіз,-деп, жұлқынып қалдым да, прилавкаға бір-ақ барып жеттім.

Көк көз келіншек сатушыға дауыстап жатыр:

- Анау сұр кепкалы балаға бермеңіз. Олкезексіз кіріп кетті.

4 - топ

Ол бұл сөзді айтып үлгергенше, Қожекең сұр кепканы қойынға сүңгітіп жіберіп, тақыр бас қара бала болып шыға келді. Балалар ананы-мынаны сұрап, азан-қазан болыпжатқанда мен ләм деместен сақ еткізіп, елу сомдықты сатушының қолына ұстата салдым. Сөйтіп, қажетті оқулық-дәптерлерімді бір құшақ етіп алып, шыға бердім.Есік алдында көк көз келіншек иығымнан қатты ұстап (қолы мұндай қатты бола ма!):

-        Ой, ұятсыз. Қай класта оқисың?- деп, бір жұлқып қалды.

Мен оған жөнімді айтып жатырмын!

Бірнеше күн өткеннен кейін оқу жылы басталды. Мәссаған керек болса, әнеугі маған дүкенде жекіретін көк көз келіншек тыпың-тыпың етіп, қағаздарын қолтықтап,біздің класқа кіріп келе жатыр. Қожекеңнің сол мезет қандай күйге түскенін көрсеңіз. Бірақ бойымды тез жиып ала қойдым да, сыр бермеуге тырыстым.Мүмкін, ол мені танымас деп ойладым. Жаңа оқытушы бізді оқу жылының басталуымен құттықтады, өзін таныстырды. СәбираМайқанова. "Мен сендерге қазақ тілінен сабақ беремін және класс жетекшілерің боламын",- деді.

Соңғы сөзі Қожекеңді тағы бір сілкіп алды. "Ал бәлем, сақтана бер" дегендей болдым өзіме-өзім. Майқанова бір-бірлеп, тізім бойынша оқушылармен таныса бастады. Кезек маған келді.

-        Қадыров.

-        Мен.

Майқанова тесірейе қарап тұрып қалды.

-        Біз екеуіміз таныс шығармыз деймін?

Мен еріксіз жымиып күлдім.

-        Мүмкін.

Мен сенімен әлі сөйлесемін дегендей Майқанова:

-        Отыр,- деді зілді дауыспен.

Міне осыдан кейін Майқанова маған қымс етсе, қаһарын тігіп тұратын болды. Қанша рет қыс бойы директордың алдына сүйреп алып барды. Ақыры жыл аяғында тәртібіме де"төрттік" баға қойып отыр. Осының бәрі мені, әрине ашуландырады.

[attachment=27272:5-synyp_aza-debieti_lagerge-zholdama_didaktikaly-materialdar.docx]
Кейінірек оқу үшін сақтап қойыңыз:


Қарап көріңіз 👇



Жаңалықтар:
» Оқушылардың соңғы қоңырау мерекесі 1 маусымда өтеді 05.02.2023
» Ультракүлгін лак кептіргіштер қатерлі ісік ауруын тудыруы мүмкін 02.02.2023
» Қазақстанға 5G қашан келеді? 28.01.2023

Пікір жазу



Келесі мақала, жүктелуде...
Біз cookie файлдарын пайдаланамыз!
Біздің сайтты пайдалануды жалғастыра отырып, сіз сайттың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ететін cookie файлдарын өңдеуге келісім бересіз. Cookie файл деген не?
Жақсы