Геометриялық денелер (заттардың) беттерінің жаймасын орындау. Графика және жобалау, 10 сынып, сабақ жоспары.

• Сабақтың ұйымдастыру кезеңі

Мұғалімнің іс-әрекеті:

• Материалды қайталауды ұйымдастыру CLIL (Finish the sentence);

• Оқушыларды оқыту мақсаттары мен сабақтың мақсаттарымен таныстыру;

Оқушылардың міндеті:

• Материалды қайталау CLIL (Finish the sentence);

• Оқу мақсаттарына негізделген оқушыларға сабақтың мақсаттары мен бағалау критерийлерін анықтау;

Сабақтың мазмұның сипаттау:

• Материалды қайталау CLIL (Finish the sentence);
• Сабақтың мақсаттары мен бағалау критерийлерін анықтау;

2. кезең Зерттелген материалды жалпылау және жүйелеу сатысы.

Сабақ таныстырылымы

Мұғалім: Станоктар қаптамасың, желдеткіш құбырлар және басқа да бұйымдар үшін қоршаулар дайындаған кезде, жайма ережесін сақтап түрлі бет материалынан кесіледі. Кез-келген жайма түзу призманың бетінің беті тегіс болып, бұрыш қабырғаларынан тұрады. - тіктөртбұрышты және екі негізден тұратын көп бұрышты болады.

Оқушы: Мысалы, алтыбұрышты призманың беттерін ашу кезінде (1-сур., Б) барлық беттердің ені a және h биіктігінің тең тікбұрыстары болып табылады, ал негіздер - а тең болатын тұрақты алтыбұрыштар құрайды.

• Сурет. Призманың бетінің даму сызбасын құру: а - екі түрі; б - беттердің жайма сызбасы

Осы әдіспен кез-келген призма жазықтығының жайма сызбасын орындауға болады.

Оқушы: Цилиндр бетінің жаймасы тікбұрыштан және екі шеңберден тұрады (2-сурет, б). Тіктөртбұрыштың бір жағы цилиндр биіктігіне тең, ал екіншісі - негіздің айналдыра ұзындығына тең. Сызбадағы жайма цилиндрдің негізінің диаметріне тең келетін төртбұрышқа екі шеңбер жанасқан.

2.Сурет. Цилиндр беттерін жайма сызбасын сызу: а - екі көрінісі; б - беттердің жаймасы

Конус беті және пирамиданың жайма сызбасы.

Оқушы: Конустың беттерінін жаймасы тегіс фигураны құрайды - бүйір бетінің жаймасы және шеңбер - конустың негізі (Суреттер 3, 6).

3. Сурет. Конустың бетіне жайма сызбасын сызу: а - екі көрінісі; б - беттің жаймасы

Жайма келесідей орындалады:

1. Осьтік сызықты сызу және s' нүктеден конус ұзындығына тең s'a' радиус доғасын сызу. Осыған конустың доға ұзындығы қойылады.

Нүкте s 'доғаның соңғы нүктелеріне қосылады.

2. Алынған фигура – шеңбер бөлігін құрайды. Бұл шеңбердің диаметрі конустың негізінің диаметріне тең.

Шеңбердің ұзындығы C = 3.14xD формуласымен есептеледі

Бұрыш a = 360 ° xD / 2L формула бойынша есептеледі, мұнда D - шеңбердің диаметрі, L - конус ұзындығы, оны Пифагор теоремасы арқылы есептеуге болады.

4.Сурет. Пирамида бетінің жаймасын сызу: а - екі көрінісі; б - беттердің жаймасы

Оқушы: Пирамиданың бетінін жайма сызбасын орындау (4-сурет, б):

Ерікті нүктеден O пирамиданың бүйір қабырғасының ұзындығына тең L радиустың доғасын сызу. Бұл доғада тең төрт бөлікке теңестіріледі. Шеткі нүктелер О нүктесіне дейін түзу сызықпен қосылады. Пирамида негізін шаршы құрайды.

Мұғалім: Жайманы сызбасын дұрыс орыңдалуына назар аудару. Сызбаныңң жоғарғы жағына арнайы белгі қойылады. Екі нүктелі штрихпунктирлі сызылған нүктелерден бүгу сызықтарды жүргізіліп, «Бүгу сызығы» деп жазылады.

3. кезең Практикалық жұмыс

А4 форматында (бесбұрыш пирамида, цилиндр, қиық конус) геометриялық денелерді өлшемдерге сәйкес жайма сызбасың орындау.

Тапсырма сипаттамасы:

Оқушылар А4 форматында геометриялық денелердің жайма сызбасын ережелер мен өлшемдерге сəйкес орындау.

Дескрипторлар:

•Жайма не екенің біледі

•Жайма орындау үдерісін біледі

•Жайма орындау үдерісін өз сызбасыңда қолданады

•Бөлшектің сызбасың орындайды

•Өзінің және сыныптасрының жұмыстарың сараптайды

•Бөлшек сызбасын орындайды

•Сыныптастарының жұмысың бағалайды

Бағалау критерийлері №1, 2, 3,4,5,6

Саралау:

Күрделі және жеңіл тапсырмалар

Сабақтың соңында рефлекция жүргізу:

- Сабақта қызықты болды ма?

- Не ұнады?

- Неге үйрендім?

– Сабақта не жақсы болды?