Арендер және оның туындылары. Ароматты қосылыстарға тән электрофильді реакциялар. Химия, 11 сынып, дидактикалық материал.
Ароматты қосылыстардағы электрофильді орынбасу (SE Ar) – сыртқы электрондық деңгейде бос орбиталі бар, электрон жетіспейтін бөлшекпен, яғни электрофильді бөлшекпен әрекеттесу кезіндегі бензол сақинасындағы орынбасу реакцияның механизмі.
Электрофидльді бөлшектер
1-ші саты: π – комплекстің түзілуі. Осында Х + электрофильді бөлшек бензол сақинасындағы π-электрондық бұлтқа тартылады.
2-ші саты: δ – комплекстің түзілуі.
π – жүйесіндегі екі электрон С-Х, π –байланыстың түзілуіне қатысады. Бұл кезде сақинаның ароматтылығы бұзылады.
Х – электрофилмен байланысқан көміртек атомы sp2 - гибридтенген күйден sp3 - гибридтенген күйге ауысады. Будандасу (гибридтену) (сопряжение) жүйесінен шығады. Будандасу жүйесінде сақинаның бес көміртек атомында делокализацияланған төрт π – электрон қалады.
3-ші саты: Н+ протон үзіледі және сақинаның ароматтылығы қалпына келеді.
Бұл С-Н байланысын үзетін екі электрон сақинаның π – жүйесіне аусу себебінен жүзеге асады.
электрофильді орынбасу механизм (SE) толық жазылу барысы
Бензолды хлорлау реакиясы кезіндегі әр бөлшектің рөлін анықта
Катализатор рөлін атқаратын молекуланың формуласы | |
Электрофилді бөлшекті қосып алатын молекуланың формуласы | |
Құрамына электрофилді бөлшек кіретін молекуланың формуласы | |
Электрофилді бөлшектін түзілу схемасы |
Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter
Қарап көріңіз 👇
Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру
Соңғы жаңалықтар:
» Утиль алым мөлшерлемесі өзгермейтін болды
» Жоғары оқу орындарына құжат қабылдау қашан басталады?
» Қазақстандағы білім беру деңгейі 10 жыл ішінде қалай өзгерді?