Басқару жүйелері. Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

Мектеп : НЗМ Костанай

Мұғалімнің аты –жөні

Биологиядағы басқару жүйелері. Биологиядағы «басқару жүйесі» түсінігі

Биологиядағы басқару жүйелері

1.гомеостазды анықтайды

2. биологиядағы басқару жүйесінің негізгі компоненттерін анықтайды;

3. оң және теріс кері байланыс арасындағы айырмашылықты сипаттайды;

4. Адамдарда глюкоза мен дене температурасының қалай бақыланатынын сипаттайды

Оқушылар :

Басқару жүйесінің негізгі компоненттерін анықтау

Температураны бақылау мысалында кері байланыс принципін анықтау (көміртегі диоксиді, глюкоза деңгейі).

Диалог / жазу үшін пайдалы сөз тіркестері

Гуморальды реттеу - ...

....... реттеу жүйке жасушалары арқылы жүзеге асырылады;

Жүйкені реттеу ....... арқылы жүзеге асырылады. және делдалдар;

Бұл бұлшықет жиырылуының жалғыз реттегіші - ...;

... .. психикалық процестердің ағымын қамтамасыз етеді.

Лексика және терминология

жүйке реттемесі, гуморалды реттеу, медиатор, биологиялық белсенді заттар, эндокриндік жүйе, иммундық жүйе, реттегіш, эффектор, теріс және оң кері байланыс, гипоталамус-гипофиз жүйесі, ынталандыру, рецептор, реттеу орталығы, эффектор және жауап.

Адамгершілікке ,бірін бірі сыйлауға тәрбиелеу

Физика – басқару жүйесі, реттеуіші эффектор

Химия – гормондар: инсулин, глюкагон; глюкоза

Ағылшын - айтылым, жызылым дағдысы

Презентация, видео

Басқару және реттеу 9-10сынып

Сабақтағы іс шаралар

(Т) Оқушылардан осы сұраққа жауап беруін сұраңыз.

• Гомеостазға мысал келтіріңіз?

Жауаптар: дене температурасын, глюкоза деңгейін, кальций деңгейін және т.б.реттеу .

• Гомеостаз бұл процестерді қалай реттейді?

Жауап: Бұл дененің тұрақты ішкі ортасын ұстап тұратын процесс. Тұрақты ішкі ортаны сақтау жағдайдың өзгеруіне байланысты үнемі бақылауды және түзетулерді қажет етеді. Денедегі физиологиялық жүйелердің бұл реттелуі гомеостаз деп аталады.

Сабақтың мақсатымен таныстыру.

Оқушылардан пікірталас / дебат критерийлерін құруды сұраңыз.

  анықтаңыз

- сипаттаңыз

- тұжырымдау

(С) Оқушыларды осы сабақтың терминологиясымен танысуға шақыру.

(С) студенттерді гомеостаз туралы ақпаратты оқуға шақырыңыз.

(Фo) оқушылардан гомеостазды анықтауды сұраңыз.

Дескрипторлар

1. Гомеостаз терминінің дұрыс анықтамасын береді.

(С) оқушыларды биологиядағы басқару жүйелері туралы ақпаратты оқуға шақыру

Басқару жүйесіндегі негізгі қосылыстар

• теріс кері байланыс

• оң кері байланыс

• Гомеостатикалық басқару жүйесінің схемасы

(С) (ФО) оқушылардан басқару жүйесінің диаграммасындағы негізгі компоненттерді белгілеуді сұраңыз

Дескрипторлар:

1. Басқаруды басқару жүйесіндегі негізгі компоненттерді белгілейді

2. Белгілейді / бөлектейді / оң және теріс кері байланысты

(Ө) (ФО)Оқушылар кесте толтырады және деректерді салыстырады

Дескрипторлар:

1. Оң және теріс байланстарды салыстырады

(М) Оқушыларға екі мысалды түсіндіріңіз:

 қандағы глюкозаны бақылау және терморегуляция

(Ө) (ФО) оқушылардан №3 жұмыс парағындағы сұрақтарға жауап беруін сұраңыз   

Дескрипторлар:

1. А және В мүшелерінің атауларын , С өнімінің және D процестерінің сақтау мерзімінің неліктен қысқа екенінің себебін жазады

2. Крахмалға бай тағамдармен тамақтану қандағы глюкозаны көбейтетінін түсіндіреді;

3. X объектісінің белсенділігінің бір мысалын ұсынады;

4. Қандағы глюкозаның деңгейін инсулинмен бақылау, теріс кері байланыстың механизмінің мысалы ретінде сипаттайды

Қорытынды

Рефлексия : 2 жұлдыз және 1 тілек

Дифференциалды оқыту – Көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік ережелері

.Кабинет ішінде қозғалған кезде Қауіпсіздік техниксын сақтау