Генетикалық код қасиеттері. Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Мектеп: ХББ НЗМ Қызылорда

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Беимбетова Гульнур Кубеисиновна

Сынып:

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Генетикалық код қасиеттері

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

11.4.1.5 - генетикалық кодтың қасиеттерін түсіндіру

 Сабақ мақсаттары

Генетикалық кодтың қасиеттерін түсіну

Үшөрімшілік, көптігі мен әмбебаптылығын ұғыну

 Бағалау критерийлері

Генетикалық кодтың қасиеттерін білу,

Кодон, антикодон терминдеріне анықтама беру,

Генетикалық кодтың қолданылуына сипаттама беру;

Кодтың қасиеттерін түсіндіре алу;

 Тілдік мақсаттар

Генетикалық кодттың үшөрімділігі мен көптігі және әмбебаптылығына сипаттама беру, пікір талас тудіра отырып қасиеттерін сипаттау.

Пәнге тән лексика мен терминология:

Генетикалық код, старт кодон, стоп кодон, т-рнқ, а-рнқ, кодон, антикодон, аминқышқылы, нәруыз биосинтезі, транскрипция, трансляция

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

Генетикалық код----------------------------------------------------- қажетті болады, т-рнқ мен а-рнқның ролі------------------------ болады. Триплеттілік дегеніміз-------------------------------------

Трансляция, транскрипция ұғымдарына анықтама беру

 Құндылықтарды дарыту

Осы сабақ арқылы топтық, жұптық жұмыс кезеңдерінде бір- біріне көмек көрсету ынтымақтастық орнатуын бақылау, табыс критериймен бағалау кезеңінде бағдарламасындағы құндылықтар мен ұлттық, жалпыадамзаттық құндылықтарды көрсететін бағалау кезінде кері байланыс беру мен бағалау әрекетін орындау.

 Пәнаралық байланыстар

Химия пәнімен байланыстыру, сутектік байланыстардың комплементарлық принципі

 АКТ қолдану дағдылары

Осы сабақта оқушылар компьютерді қолдана отырып ізденушілік және АКТ дағдыларын дамыта алады

Бастапқы білім

Молекулярлы биология: 8 - 10 сынып.

Заттардың тасымалы: 9 сынып.

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Сабақ басында:

- оқушылардың зейінін шоғырландыру « Миға шабуыл» өткен сабақты еске түсіру сұрақтарын қою.

- оқушылармен бірге сабақ мақсаттары мен күтілетін нәтижелерді анықтап алу

Күтілетін нәтиже:

Генетикалық кодтың қасиеттері:үшөрімділігі, көптігі, әмбебаптығы, бірін-бірі жаппайтындығын білу және түсіну;

(М) Оқушыларға генетикалық кодтың қасиеттерін түсіндіру

Генетикалық кодтың келесі қасиеттерін қарастырыңыз: триплеттілік, азғындық, бірін – бірі жаппауы, әмбебаптығы

Генетикалық код — тірі организмдерге тән нуклеин қышқылдары молекуласындағы  тұқым қуалаушы (генетикалық) ақпараттың нуклеотидтер тізбегі түріндегі біртұтас “жазылу” жүйесі. Бұл — барлық тірі организмдерге ортақ заңдылық.

Клеткадағы генетикалық код екі сатыда іске асады:

1.транскрипция сатысы ядрода жүреді және ДНҚ-ның сәйкес бөліктерінде ақпараттық (информациялық) рибонуклеин қышқылдарының молекулалары (аРНҚ) жасалады. Сонымен қатар, ДНҚ нуклеотидтер тізбегі аРНҚ нуклеотидтер тізбегі ретінде қайта жазылады;

2.трансляция сатысы цитоплазмада, ақуыз синтезделетін рибосомада жүреді. Сондай-ақ, аРНҚ нуклеотидтер тізбегі, полипептидтер құрайтын амин қышқылдар қалдықтарының белгілі бір тізбегіне көшеді.

1.«Онион» әдісі арқылы сұрақ-жауап жүргізу

Оқушыларға 2 топқа бөлінуін сұраңыз, содан кейін екі шеңберді құруға ұсыныңыз: ішкі және сыртқы). Ішкі шеңбердің оқушылары сұрақтарды қояды, ал сыртқы шеңбердің оқушылары сұрақтарға жауап береді.

Мұғалім оқушылардың сұрақты дұрыс қоюлуына және жауаптардың дұрыстығына назар аудару.

Сұрақтарға мысалы:

• Генетикалық кодтың сипаттамасын беріңіз?
• генетикалық кодтың негізгі қасиеттерін атаңыз;

Генетикалық кодтың триплеттігін қалай анықталады?

Оқушылар өздерінің жұмысы мен сыныптастарының жұмысын белгілі бір критерийлер бойынша бағалай алады

2.Транскрипция мен трасляцияны салыстыру

3. Есептер шығару

1.Егер ДНҚ молекуласындағы бірізділік келесі ДНҚ кодондары бар нәруызды құрасаа, (1) мРНҚ-да қандай дәйектілік болады, (2) тРНҚ-да қандай дәйектілік болады және (3) амин қышқылдарының тізбегі қандай болады?

2.Кестені дұрыс толтырыңыз

Сабақ соңында оқушылар кері байланыс беру; Сонымен бірге кері байланыс алу;

- нені білдім, нені үйрендім

- нені толық түсінбедім

- немен жұмысты жалғастыру қажет

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Саралау іріктелген тапсырмалар, нақты бір оқушыдан күтілетін нәтижелер, оқушыға дербес қолдау көрсету, оқу материалдары мен ресурстарын оқушылардың жеке қабілеттерін есепке ала отырып іріктеу (Гарднердің жиындық зият теориясы) түрінде болуы мүмкін.

Саралау уақытты ұтымды пайдалануды есепке ала отырып, сабақтың кез-келген кезеңінде қолданыла алады

Бұл бөлімде оқушылардың сабақ барысында үйренгенін бағалау үшін қолданатын әдіс-тәсілдеріңізді жазасыз

Денсаулық сақтау технологиялары.

Сергіту сәттері мен белсенді іс-әрекет түрлері.

Осы сабақта қолданылатын Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.