Трофикалық деңгейлер. Қарым-қатынас типтері. Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі мектеп

күні мұғалім

 Сыныбы 11 қатысқандар

  қатыспағандар

Трофикалық деңгейлер.

Қарым-қатынас типтері

11.1.7.1. экожүйелерде трофикалық деңгейлердің сызбаларын құру

Жаңа білім алу

• Қоректік тізбек ұғымын түсіндіру..
• Энергия ағыны мен заттар айналымын сипаттау.
• Әр түрлі ағзалар арасындағы қарым –қатынасты түсіндіру .

• Қоректік тізбек ұғымын түсіндіреді.
• Заттар айналымы мен энергия ағынын негізге ала отырып, экожүйедегі трофикалық қарым- қатынасты  

пәндік лексика мен терминдер

«продуценттер», «консументтер», «редуценттер», «қоректік тізбек», «қоректік тор», «трофикалық деңгей», «экологиялық пирамида».

Диалог құруға/жазылымға қажетті пайдалы сөздер топтамасы

Экожүйедегі тірі организмдер арасындағы маңызды қарым-қатынастар

Органикалық затты өндіреді

Бірінші деңгейдегі тұтынушыларға жатады ........

Деструкторлар ол ….

Келесі трофикалық деңгейге беріледі ......

Тұрақты экожүйе тұрады ...........

Бір-біріне сенімділікпен қарап сыйлау

Топта, жұпта жұмыс жасай білу

Өмір бойы оқу

АҚТ ны қолдану

математика - экологиялық есептер шығару кезінде

физика - экожүйедегі энергия сақтау заңы

Экожүйеге әсер ететін абиотикалық, биотикалық факторлар, қоректік тізбектер, терминдерінің түсініктері белгілі .Популяциялар және экожүйелер

Сабақтың барысы

Сабақтағы жоспарланған жұмыс

Амандасу .

Психологиялық көңіл күй орнату

Стартер

Аляскада, қорықтардың бірінде төрт мың бұғыларды қорғау үшін қасқырларды толық ату ұйымдастырылды. Нәтижесінде 10 жылдан кейін бұғы өле бастады. Австралияға әкелінген қояндар көбейіп, қойларын жемнен айырды және фермерлерге үлкен шығын әкелді

1. Ақпаратты талдаңыз.

2. Осы екі оқиғаны біріктіретін нәрсені түсіндіріңіз.

Бағалауды мұғалім жүргізеді.

(Т) Мұғалім популяция құрылымы туралы айтады, трофикалық байланыстардың маңыздылығына назар аударады.

(T) Мұғалім сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін тұжырымдауды ұсынады.

Талқылау барысында мұғалім тақырыпты, мақсатты және сабақты бағалау критерийлерін айтады.

Оқушылар қарым-қатынас түрлерін атайды. Мысалдар келтіреді

Дескрипторлар

1. Қарым-қатынас түрлерін атаңыз.

2. Мысалдар келтіріңіз.

Өзін-өзі бағалау

D) Екі топта жұмыс жасайтын студенттер презентациямен ақпарат дайындайды: «Экологтар», «Диетологтар» тобы «Математиктер» Ақпараттық парақты пайдаланады (Қосымша № 1,2,3)

Дескрипторы:

1.Трофикалық байланыстардың негізгі деңгейлерін жазыңыз.

2. Экожүйенің компоненттерін жазыңыз (биоценоз).

3. Бір деңгейден екінші деңгейге берілетін энергия мөлшерін жазыңыз.

Өзара бағалау дескрипторлар мен ақпараттық парақтарды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

Саралау: әртүрлі қабілеттері бар оқушылар бірлесіп жұмыс жасайды.

(М) Экологтар бірінші болып өз жұмыстарын ұсынады.Мұғалім оқушыларды сұраққа жауап беруге шақырады Аталған қоректік тізбегінде жануарлар қандай деңгейге

Қоректік тізбегінің мысалдары (заттар мен энергия ағыны).

Қоректік тізбектің мысалдары (зат айналымы мен энергия ағыны өтетін)брусника ––> орман тышқаны ––> сарыбас жылан ––> түлкі ––> сілеусін ––> қасқыр;зоопланктон ––> қанды құрт ––>жыртқыш дернәсіл ––> торта ––> шортан ––> адам;жасыл өсімдік ––> бұлан ––> қасқыр ––> редуценттер;шөп ––> қоян ––> түлкі

Проблемалық жағдай: тізбек өсімдік шіріндісінен басталады, содан кейін редуценттер жүреді, егер негізгі энергия жеткізушісі күн болса, мұны қалай түсіндіруге болады?

Кері байланыс арқылы саралау. Кейбір оқушылар барлық қорек тізбегіндегі трофикалық деңгейлерді атайды және берілген қорек тізбегіндегі трофикалық деңгейлерді анықтайды. Қолдауды қажет ететін студенттер алғашқы 4-трофикалық деңгейлерді атайды.

Дескрипторлар :

1 Ақпарат парақтарын қарап шығыңыз.

2. Экожүйелерде трофикалық деңгейлердің пайда болу механизмін түсіндіріңіз.

Жасалған жұмыстарды таныстыру

Бірін-бірі бағалау Дескрипторлар арқылы жүзеге асады «Диетологтар»

(Қ)Өткен тақырыпты қорытындылау , жұмыс парағының тапсырмаларын орындау. № 4 қосымша.

Сабақтың мақсаттары мен бағалау критерийлеріне қайта оралу.

Кері байланыс

1. Сабақта не қызықты болды?

2. Сабақта не білдіңдер?

3. Сабақта қандай қиындықтарға тап болдыңыз?

Үй тапсырмасы:

Ақпарат парағын қарау. №1 қосымша.

Жұмыс парағын толтыру ( сабақта аяқтауға уақыт болмаған жағдайда

Дифференциация – Сіз қалайша көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушылар алдында Сіз қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік

1. Қолдауды қажет ететін оқушыларғае бірінші тапсырманы орындауда алдыңғы қатарлы оқушылар көмектеседі.

2. Жетілдірілген оқушылар барлық қорек тізбегіндегі трофикалық деңгейлерді анықтайды.

Қолдауды қажет ететін оқушылар үшін 4 қорек тізбегіндегі трофикалық деңгейлерді анықтау жеткілікті.

.

Биология кабинетіндегі тәртіп ережелерін сақтау.

Бөлмені желдету.

Сабақтағы белсенділіктің өзгеруі.