Адам ағзасындағы қан мен басқа да сұйықтықтарын жасанды тазарту. Диализдің әрекет ету принципі. Диализ әдісі: перитонеалды, гемодиализ. Биология, 10 сынып, дидактикалық материал.

Диализ-қалай орындалады -

 Диализдің 2 негізгі түрі бар: гемодиализ және перитонеалды диализ.

• гемодиализ сыртқы машинаға (аппартақа) қан жіберуді қамтиды, онда ол ағзаға оралар алдында сүзіледі
• перитонеалды диализ іш қуысын төрлайтын тамырлар арқылы қан қалдықтарын шығару үшін құрсақ ішіндегі кеңістікке диализдеуші ерітіндіні айдау

 Перитонеалды диализ

Перитонеалды диализдің 2 негізгі түрі бар:

• үздіксіз амбулаториялық перитонеалды диализ (CAPD) - қаныңыз бір күн ішінде бірнеше рет сүзіледі
• автоматтандырылған перитонеалды диализ (APD) – бұл кезде, сіз ұйықтаған кезде машина түнде қаныңызды сүзуге көмектеседі

Сіз оларды өзіңіз жүргізуге үйренгеннен кейін екі процедураны үйде өткізуге болады.

Олар төменде толығырақ сипатталған

 Емдеуге дайындық

Сізге CAPD немесе APD жасау алдында, іш (құрсақ) қуысында тесік жасалуы тиіс.

Бұл диализ сұйықтығын құрсақ ішіндегі кеңістікке (іш қуысына) айдауға мүмкіндік береді. Кескін әдетте кіндіден сәл төмен жасалады. Катетер деп аталатын жұқа түтік кесілген жерге салынады, және тесік әдетте емдеу басталғанға дейін бірнеше апта бойы жазылады.

Катетер үнемі ішіңізге бекітілген болады, бұл кейбір адамдар үшін қиын.

Егер сіз катетерге үйреніп алмасаңыз, оны алып тастауға және гемодиализге ауысуға болады.

Үздіксіз амбулаториялық перитонеалды диализ

 CAPD өткізу үшін қолданылатын жабдық келесіден тұрады:

• сұйық диализаты бар қапшық
• қоқыстарды жинау үшін бос қапшық
• катетерге екі қапты бекіту үшін пайдаланылатын түтік пен қысқыштар сериясы
• қапшықтарды іле алатын доңғалақтары бар тіреу

Біріншіден, сұйық диализаты бар қапшық іш аймағында катетерге бекітіледі.

Бұл сұйықтықтың құрсақ қуысына ағуына мүмкіндік береді, онда ол бірнеше сағатқа қалады.

Диализдеуші сұйықтық құрсақ қуысында болғанда, қуыстың шырышты қабығынан өтетін қандағы сұйықтықтың қалдықтары мен артықтары, қаннан сұйықтыққа тартылады.

Бірнеше сағат өткен соң, ескі сұйықтық қалдықтарға арналған қапқа құйылады. Содан кейін жаңа сұйықтық жаңа қапшықтан іш қуысына беріледі, оны ауыстыру келесі сеансқа дейін қалады.

Бұл сұйықтық алмасу процесі ауыртпалықсыз және әдетте 30-дан 40 минутқа дейін алады. Сұйықтықтың алмасуы ауыртпайды, бірақ іштің сұйықтықпен толтырылуын сезіну, басында ыңғайсыз және біртүрлі болып көрінуі мүмкін. Бұл сіз оған үйренген кезде кем байқалуы керек.

CAPD қолданатын адамдардың көпшілігі күніне 4 рет қайталануы керек. Емдеу сеанстарының арасында қаптар ажыратылады және катетердің соңы герметикаланады.

 Автоматтандырылған перитонеалдық диализ (APD)

Автоматтандырылған перитонеалдық диализ (APD), үздіксіз амбулаториялық перитонеалды диализге (CAPD) ұқсас бірақ ерекшелігі ұйқы кезінде сұйықтықтың алмасуын бақылау үшін н аппараттан пайдаланылады.

Ұйқыға жатар алдында, сіз APD аппаратына диализаттық сұйықтықты толтырылған қапшықты бекітесіз. Сіз ұйықтаған кезде, машина автоматты түрде бір қатар сұйықтықты алмастырады.

Әдетте сізге 8-10 сағатқа APD құрылғысына қосылу қажет болады.

Емдеу сеансының соңында сәл диализ сұйықтығы ішіңізде қалады. Ол келесі сессияда шығарылады.

Түнде алмасу уақытша тоқтатылуы мүмкін, мысалы, дәретханаға бару үшін тұру қажет болса.

APD бар кейбір адамдар тоқты ажырату немесе басқа да техникалық проблемалар қауіпті болуы мүмкін деп алаңдатады.

Бірақ, әдетте, сіз 24 сағат ішінде емдеуді қайта бастасаңыз, бір түнге ауыстыру қауіпсіз.

Техникалық проблемалар туындаған жағдайда, сізге қоңырау шалуға болатын тәулік бойы ыстық желінің телефон нөмірі беріледі.

Сұйықтықты және диетаны шектеу

Егер сізде перитонеалды диализ болса, әдетте, гемодиализбен салыстырғанда диета және сұйықтықты тұтыну бойынша шектеулер аз болады, себебі емдеу жиі жүргізіледі.

Бірақ кейде сізге ішетін сұйықтықтың мөлшерін шектеуге кеңес бере алады және сіздің диетаңызға кейбір өзгерістер енгіззілуі қажет болуы мүмкін. Диетолог қажет болған жағдайда сізбен осыны талқылайды.