Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін қосу тәсілімен және алмастыру тәсілімен шешу. Математика, 6 сынып, сабақ жоспары. .

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

6.4С Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер және олардың жүйелері

Мектеп: Атырау қаласы ХББ НЗМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Шамеденова Л.Х.

Сынып: 6

Қатысқандар саны:

 Қатыспағандар саны:

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін қосу тәсілімен және алмастыру тәсілімен шешу

6.2.2.19

теңдеулер жүйелерін алмастыру тәсілі және қосу тәсілі арқылы шешу;

Оқушылар:

• екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін шешудің анықтамасын білу;
• екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілі және қосу тәсілі арқылы шешуді үйрену.

Оқушылар:

• екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін шешудің анықтамасын біледі;
• екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілі және қосу тәсілі арқылы шешеді;

Оқушылар:

• екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін шығаруда таңдалған тәсілді негіздейді;
• екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесінің шешіміне түсінік береді;
• теңдеулер жүйесін шешудің тиімді тәсілін таңдауын дәйектейді.

Бөлім бойынша лексика және терминология

• екі айнымалысы бар теңдеу;
• теңдеулер жүйесі;
• жүйенің шешімі;
• алмастыру тәсілі;
• қосу тәсілі;
• мәндес жүйелер;
• екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесінің шешімі.

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер

- бір теңдеуден ... өрнектеп аламыз;

- жүйенің екінші теңдеуіне ... қоямыз;

- екінші айнымалының сәйкес мәнін анықтаймыз;

- ... болған жағдайда коэффициенттерін теңестіреміз;

- теңдеудің екі жағын ... көбейтеміз;

- ... мүшелеп қосамыз;

- «х - … , у - ... болсын»;

Бір-бірін сыйлауға, бір – бірінің пікірін тындауға, өзара мәдениеттілікке және жұппен бірікен түрде жұмыс жасай білуге, ұжымдылыққа, шыдамдылыққа, жауапкершілікке, әділдікке тәрбиелеу.

Күнделікті өмірден мысалдар алып екі айнымалысы бар сызықтық теңдеу құру, осы түсінігін жаратылыстану бағытындағы пәндерді оқығанда пайдалану.

GeoGebra бағдарламасы арқылы екі айнымалысы бар теңдеулерді шешу жолын қарастыру.

Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеудің анықтамасын білу; бір айнымалыны екінші бір айнымалы арқылы өрнектей алу; бір айнымалысы бар сызықтық теңдеулерді шешу дағдылары.

 Сабақ барысы

 Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ұйымдастыру кезеңі

Сабақтың сапалылығын арттыру мақсатында біріккен оқу ортасын құру.

Үй тапсырмасын тексеру, а параметрінің мәні туралы түсінік алу, жұмысты талдау.

Білімді өзектендіру:

1) 2х + у = 6 теңдеуінің шешімі болатын сандар жұбын табыңыз: (3; 0), (4; -2), (5; -2), (-1; 8).

2) теңдеулер жүйесінің шешімі деп нені айтады?

Жаңа материалды түсіндіру

Оқушылар мына теңдеулер жүйесін бірігіп шешуді қарастырайық:

Мысал – 1.

бұл теңдеудегі бір айнымалыны екінші айнымалы арқылы өрнектеп, бір айнымалысы бар теңдеуге келтіріп шешуді үйренейік. Ол үшін:

1. (1) теңдеудегі х-ті у арқылы өрнектеп алайық. Сонда x = 29+y болады.

2. Табылған өрнекті (2) теңдеуге х-тің орнына қою керек. Сонда ол бір айнымалысы бар теңдеуге айналады. ; ; .

3. у-тің табылған мәнін x = 29+y қойып, x = 35 екенін табамыз.

Жауабы: x = 35; .

Бұл екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін шешудің алмастыру тәсілі деп аталады.

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілімен шешу үшін:

1) теңдеудің біреуіндегі бір айнымалыны екіншісі арқылы өрнектеу керек;

2) табылған өрнекті екінші теңдеудегі осы айнымалының орнына қою керек. Сонда бір айнымалысы бар сызықтық теңдеу шығады;

3) шыққан бір айнымалысы бар сызықтық теңдеуді шешіп, ондағы айнымалының мәнін табу;

4) табылған айнымалының мәнін екінші айнымалыны табу өрнегіндегі орнына қойып, екінші айнымалыны табу керек.

Мысал -2.

Жауабы: (6; 13).

Жалпы сыныптық жұмыс тапсырмалары

№1. Теңдеулердегі айнымалылардың бірін екіншісі арқылы өрнектеп жазыңыздар:

1) ; 2) ; 3) .

№2. Теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілімен шешіңіздер:

1) ; 2) ; 3)

№3. Теңдеулер жүйесінің шешімін алмастыру тәсілімен табыңыздар:

1) ; 2) .

Жауабы: (2; -4); (-1; 6).

№4.

Жауабы: ( 1; 4).

Тақтада талданып орындалады, орындалған тапсырманы мұғалім бағалайды.

Жұппен жұмыс тапсырмалары

№1. Теңдеулер жүйесінің шешімін алмастыру тәсілімен табыңыздар:

1) ; 2) .

Жауабы: 1) (6; 6), 2) (2; 3).

№2. Теңдеулер жүйесінің шешімін алмастыру тәсілімен табыңыздар:

Жаубы: (3; -).

№3. Теңдеулер жүйесін шешіңіз:

1) ; 2)

Жауабы: 1) (2; 3), 2) (2; -2).

Дескриптор: Білім алушы:

• бөлшектердің бөлімінің ЕКОЕ табады;
• теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілімен шешеді;

Алдын ала дайындалып ұсынылған дескриптор, тапсырмалар жауаптары арқылы жұптар арасында өзара бағалау жұргізіңіз.

Сабақты қорытындылау:

• екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін шешудің анықтамасын тұжырымда;
• екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілі арқылы шешу алгоритмі.

Үйге тапсырма № 1499

3) ; 2)

Рефлексия

 Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

 Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

 Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы.

Оқушылар сабақ сыныппен, жұппен біртіндеп күрделенген тапсырмаларды орындайды. Сабақта әр түрлі деңгейдегі тапсырмалар беру арқылы саралау қарастырылған.

Жұпық жұмыста бірін-бірі бағалау, сыныппен жұмыста мұғаліммен бірігіп бағалау жүзеге асады.

Бір-бірін сыйлауға, тындауға, өзара мәдениеттілікке және жалпы сыныппен жұмыс істей білуге, ұжымдылыққа, шыдамдылыққа, жауапкершілікке, әділдікке тәрбиелеу.