Оттекті органикалық қосылыстардың жіктелуі, номенклатурасы. Химия, 11 сынып, дидактикалық материал.

Қосылыстар класы

Жалпы формуласы

Жұрнақ

Көмірсутектер

R-H

-H

С₂Н₆

С₆Н₆

этан

бензол

Көмірсутектердің галогентуындылары

R-Hal

-F, -Cl, -Br, -I

галоген

С₂Н₅Сl

С₆Н₅Br

хлорэтан

бромбензол

Спирттер мен фенолдар

R-ОН

-ол

-ОН

гидроксил

С₂Н₅ОН

С₆Н₅ОН

этанол

фенол

Альдегидтер

-аль

альдегид

этаналь

Кетондар

-он

карбонил

пропанон

Карбон қышқылдары

R-COOH

қышқылы

-COOH

карбоксил

CH₃COOH

этан қышқылы

Жай эфирлер

R₁ – O – R₂

эфирі

- O -

алкоксил

C₂H₅-O-C₂H₅

диэтил эфирі

Күрделі эфирлер

алкокси-карбонил

сірке қышқылының метил эфирі

Нитроқосылыстар

R-NO₂

нитро-

-NO₂

нитротоп

C₂H₅NO₂

нитроэтан

Аминдер

R-NH₂

-амин

-NH₂

амин тобы

C₂H₅NH₂

этиламин

Органикалық қосылыс тобы

Функционалдық топтың формуласы және атауы

Жалпы формуласы

Мысал

IUPAC ережесі бойынша атауы

Алкандар (С-С)

C_nH_2n+2

2-метилпропан

Алкендер (C=C)

C_nH_2n

2-метилпропен (немесе 2-метилпропен-1)

Спирттер

-ОН (гидроксил тобы)

C_nH_2n+1OH

Бутанол-2 (немесе 2-бутанол)

Альдегидтер

(карбонил тобы)

C_nH_2n+1CHO

2-метилпропаналь

Кетондар

(карбонил тобы)

C_nH_2n+1COC_mH_2m+1

Пентанон-3 (немесе 3-пентанон)

Карбон қышқылдары

(карбоксил тобы)

C_nH_2n+1COOH

Пропан қышқылы

Аминдер

-NH₂ (амин тобы)

C_nH_2n+1NH₂

2-метилпропанамин (немесе 2-метилпропанамин-1)

Галогенкөмірсутектер

X=F, Cl, Br, I

C_nH_2n+1X

Br-CH₃

бромметан