Туындының анықтамасы. Алгебра, 10 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Мектеп:

Күні:10.4 С Туынды

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 9

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

 Сабақтың түрі:

 Сабақ мақсаттары

Туындының анықтамасын есептер шығаруда қолдана білуге бейімдеу

 Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

10.4.1.16 аргумент өсімшесін және функция өсімшесін біледі;

10.4.1.17 функцияның туындысын біледі және анықтамасы бойынша туындыны таба алады;

10.4.1.18 тұрақты және дәрежелік функцияның туындысын таба алады;

 Бағалау критерийлері

Аргумент өсімшесін қолдана отырып, функция өсімшесін табады.

Анықтамасы бойынша туындыны таба алады.

Тұрақты және дәрежелік функцияның туындысын таба алады

 Тілдік мақсаттар

Осы тақырыпқа қатысты терминдерді үш тілде меңгереді, қазақ, орыс, ағылшын тіліндегі әдебиеттердегі материалдарды меңгере алады. Ол үшін мынадай сөздіктер қолданамын.

 Құндылықтарды дарыту

Болашаққа бағдар: Рухани жаңғырудың 6 негізгі бағыты - бәсекеге қабілеттілік, прагматизм, білімнің салтанат құруы, сананың ашықтығы, Туған жер бағдарламасы, латын әліпбиіне көшу, «100 жаңа оқулық» аясында патриоттыққа тәрбиелеу

 Пәнаралық байланыстар

физика

 АКТ қолдану дағдылары

Геометриялық компьютерлік бағдарлама, GeoGebra, DesmosПрезентация,

«Математика сұлулығы» видеоролигі https://www.youtube.com/watch?v=_AiJeJvoXSo

Бастапқы білім

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ұйымдастыру кезеңі. Мұғалім оқушылармен амандасып, оқушылардың сабаққа қатысу сапасын,мен дайындықтарын тексереді.

Сергіту сәті:Мағыналы видеоролик көрсету.

Үй тапсырмасын тексеру

Сабақ тақырыбымен, мақсатымен, жетістік критерийлерімен және тілдік мақсатпен таныстырады.

Аргумент және функцияның өсімшелері ұғымдарын анықтап алайық. у=f(х) функциясы берілсін. Аргументтің х және х₁ мәндері функцияның анықталу облысынан алынған.

Анықтама: х₁ –х айырымын аргументтің х нүктесіндегі өсімшесі д.а. Өсімшені Δх таңбасымен белгілеп, “дельта икс” деп оқиды,

яғни Δх= х₁ –х

у=f(х) функциясының анықталу облысында тиісті кез келген х нүктесін алайық. Функцияның аргументі х-ке Δх өсімшесін берейік. Δх өсімшесін қабылдағаннан кейін аргументтің мәні (х+ Δх ) болады. Өсімшенің таңбасы оң да, теріс те болуы мүмкін.

Енді функция өсімшесіне тоқталайық. Аргумент х-ке Δх өсімшесін у=f(х) функциясы да өсімше қабылдайды. Бұл функцияның өсімшесі Δу деп белгіленіп, Δу =(у+ Δу )-у немесе , Δу = f(х+Δх)-f(х) теңдігімен анықталады,сонда функция өсімшесі функцияның екі нүктедегі мәндерінің айырымына тең.

Мысалдар қарастыру:

І-топ: у=х³ функциясының аргументі х нүктесінде Δх- ке тең болғандағы өсімшесін табу

ІІ-топ: у= кх+в сызықтық функциясының аргументі х-тен (х+ Δх)-ке ауысқандағы өсімшесінің аргумент өсімшесіне қатынасы к санына тең екенін дәлелдеу.

Анықтама: қатынасының аргумент өсімшесі Δх-тің нөлге ұмтылғандағы шегі бар болса, онда ол шекті у=f(х) функциясының х нүктесіндегі туындысы д.а. у=f(х) функциясының х нүктесіндегі туындысының белгіленуі: у'=f<sup>`</sup>(х), f`(х)-тің оқылуы: х-тен эф штрих.

Демек,

Функцияның туындысын табу амалын функцияны дифференциалдау д.а.

х нүктесінде функцияның туындысы бар болса, онда f(х) функциясын осы нүктеде дифференциалданатын функция д.а. Егер функция аралықтың барлық нүктелерінде дифференциалданатын болса, онда осы аралықта дифференциалданатын функция д.а. у=f(х) функциясының х0 нүктесінде туындысы бар болса, онда осы нүктеде функция үзіліссіз болады.

Анықтама бойынша туынды табу алгоритмі:

• Аргументке Δх өсімшесін беру;
• Δх өсімшеге сәйкес функция өсімшесін, яғни Δу = f(х+Δх)-f(х) анықтау;
• Функция өсімшесінің аргумент өсімшесіне қатынасын табу, яғни

• Соңғы теңдіктен аргумент өсімшесі нөлге ұмтылғандағы шекті анықтау:

«Кент» әдісі: (мысалдар қарастыру)

І топ: а

ІІ-топ: ә

ІІІ-топ: б

Мысалдарын қалыптастырады.

«Автобус аялдамасы» әдісі арқылы топтар бір-бірін тексереді. Топтар туынды табу алгоритмі бойынша бағаланады. Келіссе «!», келіспесе «?» белгіні қояды.

Жұптық жұмыс:

Үй тапсырмасы:

Рефлексия:

- нені білдім? нені үйрендім?

- нені толық түсінбедім?

- немен жұмысты жалғастыру қажет ?

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.