Жақсы мен Жаман

Айтқызған - жамандықтың белгісі,
Қамшылатқан - шабандықтың белгісі.

Адам мен адам арасы, аспан мен жердей.

Ақ сауыттың жағасы бар, жеңі жоқ,
Шын жақсының ашуы бар, кегі жоқ.

Ай - ортақ, күн - ортақ, жақсы - ортақ.

Мақал-мәтелдер
Толық

Ынтымақ, бірлік туралы мақал-мәтелдер

Ынтымақ түбі –игілік,
Тірлік, тірлік түбі – бірлік.

Ағайын тату болса – ат көп,
Абысын тату болса – ас көп.

Алтау ала болса,
Ауыздағы кетеді;
Төртеу түгел болса,
Төбедегі келеді.

Тозған қазды
Топтанған қарға алады.

Мақал-мәтелдер
Толық

Сөз

Сөздің көркі – мақал,
Иектің көркі – сақал.

Түйенің бурасы жақсы,
Сөздің турасы жақсы.

Мақал-мәтелдер
Толық

Ар, ұят, намыс

Намысы бар жігіттің,
Нар күшіндей күші бар.

Намысы жоқ жігіттің намыспен не ісі бар?

Намысы бар жігіттің нар күші бар,
Намысы жоқ жігіттің қай күші бар?
Мақал-мәтелдер
Толық

Байлық, ақша, бай, кедей, кедейлік

Бай мақтанса табылар,
Кедей мақтанса шабылар.

Жоқтық ұят емес,
Байлық мұрат емес
Байдың қатыны өлсе, төсек жаңғырар,
Жарлының қатыны өлсе, басы қаңғырар.

Жарлы болсаң да арлы бол.

Бірінші байлық – денсаулық,
Екінші байлық – ақ жаулық,
Үшінші байлық – он саулық
Мақал-мәтелдер
Толық

Төрт түлік мал (Жылқы, Түйе, Қой, Сиыр)

Ақсақ қой түстен кейін маңырайды.

Таңбасыз тай, енсіз қой болмайды.

Қой сүйеді баласын «қоңырым» деп,
«Ештеңені білмейтін момыным!» деп.
Сиыр сүйеді баласын «торпағым» деп,
«Қараңғыда баспаған қорқағым!» деп.
Түйе сүйеді баласын «боташым» деп,
«Жаудыраған көзіңнен тоташым!» деп.
Ешкі сүйеді баласын «лағым» деп,
«Тастан тасқа секірген шұнағым!» деп.
Жылқы сүйеді баласын «құлыным» деп,
«Тұлпар болып жүгірер жұрыным!» деп.

Мал – баланың шашуы.

Мақал-мәтелдер
Толық

Қонақ

Қонақтан аяғаның шайтанға бұйырар.

Қонақ аз отырып, көп сынайды.

Ораздының отыз қонағы бір келеді.

Қонақ қонған жеріне ауыр,
Тас түскен жеріне ауыр.
Мақал-мәтелдер
Толық

Тәлім - тәрбие, тәртіп

Бала тәрбиесі бесіктен.

Қар қылаумен өседі,
Бала сылаумен өседі.
Таяқтау оңай, тәрбиелеу қиын.

Тұңғышыңды дұрыс үйретсең,
Соңғылары өздері үйренеді.
Мақал-мәтелдер
Толық