Бата

Бата, бата беру — адал ниет, жақсы тілек білдірудің ұлттық дәстүрі. Дастарқан басында, түрлі жиын-тойларда, т.б. адам өмірінде кездесер ірілі-ұсақты қуаныштар кезінде той, қуаныш иесіне арнап қол жайып, бата береді. Сондай-ақ, қиын сапар, алыс жолға аттанған азаматына ақ жол тілейтін халқымыздың ежелден келе жатқан, кең таралған дәстүрлерінің бірі. Бата беретіндер, көбіне, көпті көрген ақсақалдар мен кемеңгер де дуалы ауызды билер болып келеді. Бата қысылғанда — қуат, қиналғанда—медет беріп, әрбір іс-әрекетіңе даңғыл жол ашып, бәле-жаладан қорғайды деп есептелген. Бата көзі тірілерге ғана емес, аруақтарға да жасалған. Батасыз, тілексіз өмір болмайды. “Батамен ер көгереді, жаңбырмен жер көгереді” деп халқымыз текке айтпаған. Батаның да қисыны, айтылатын, айтылмайтын жері болады, қуаныш пен тойдың ретіне қарай, соған лайық Бата тілегі болады.

Бата қазақ фольклорының дербес, шағын жанры ретінде қарастырылады. Ұйқасты, ырғақты болып келетін, тұрақты образдарға негізделетін бата халқымыздың жақсылық пен жамандык, адалдық пен арамдық, обал-сауап турасындағы моральдық-этикалық түсініктерінің айғағы іспетті.

Мағыналық тұрғыда екі түрге бөлінеді: ақ (оң) бата (алғыс), теріс бата (қарғыс). Қазақ халқының бата сөз үлгілеріне В.Радлов, Ш.Уәлиханов, А. Васильев, Г. Потанин, т.б. зерттеушілер назар аударып, жинап жариялаған.

Кейін батаға Ислам дінінің әсері тиген. Осы күнгі бата отбасына амандық, молшылық, жастарға өмір, бақыт, білім тілеу мазмұнында болып келеді.

Дастархан батасы: дастарханға бата беру

Это важно!

Бата – қазақтың ертеден келе жатқан ұлттық дәстүрлерінің бірі. Бата, тілек ақ дастархан басында, түрлі тойларда, жақсылықтарда айтылады. Сіздерге тәрбиелік мәні  жоғары халқмыздың асыл қазынасының бірі бата туралы мәлімет беріп, үздік баталар топтамасын ұсынады.



Мазмұны

  1. Дастарханға қысқаша бата
  2. Төле би бабамыздың Қойгелді батырға берген батасы
  3. Райымбек батырдың төртінші ұрпағы Ақбиев Досжан ақсақалдың батасы
  4. Жас түскен келінге бата беру
  5. Дастарханға бата беру
  6. Ахмет Байтұрсыновтың берген батасы
  7. Соқыр Абыздың батасы
  8. Бүркітші Омар қарттың батасы
  9. Қанжығалы Асаубайдың батасы
  10. Бекентай пірәдардың батасы
  11. Жас келінге бата
  12. Қыз балаға бата (Фариза Оңғарсынова)
  13. Жас жұбайларға, үйлену тойда бата беру
  14. Ұл балаға берілетін бата
  15. Дәмге бата
  16. Сақтық батасы
  17. Тойға бата
  18. Келін той батасы
  19. Той жасаған үй иесіне берілетін бата
  20. Жас бөбекке берілетін бата
  21. Шілдехана тойында берілетін бата
  22. Сүндет тойы
1027,5 -567,5

Тойда бата беру, үйлену той батасы

  Бақытты бол, бағың ашылсын,
Әр күнің шаттыққа толсын.
Босағаңа жамандық жетпесін,
Төріңнен жақсылық кетпесін.
Ұлдарың оншақты болсын,
Қыздарың моншақты болсын.
Бастарыңа бақ қонсын,
Жаратқан ием....... 

0 0

Туған күнге бата

Әмин десең пенделер,
Алладан ісің жөнделер,
Ата-анаңды сыйласаң,
Тасың өрге....

459 -267

Жастарға

Ақыл айттым, ұл – қызым, ұрпағыма арнадым,
Берекеге шақырам, байқарсың сөздің салмағын.
Туысқанмен ақылдас, бос қайтпасын қармағың,
«Ене көрген – тон пішер» деген сөзді жалғадым.
Жақсы ойланып, жастарым....
122,5 -70,5

Сапарға

Көштерің көлікті болсын,
Жолдарың көрікті болсын,
Қоныстарың құтты болсын,
Босағасы мықты болсын,
Ауру-сырқаудан....
317 -175

Алтын той, Күміс той

Алтын тойдың дастарқаны,
Дастарқаны мол болсын.
Берекелі қол болсын,
Тойға келген қонақтың.
Бәріне сәтті жол....
347,5 -200,5