ZHARAR | KZ | Сабақ жоспары | Қазақ халқының материалдық мәдениеті

Қазақ халқының материалдық мәдениеті

Сабақтың тақырыбы: Қазақ халқының материалдық мәдениеті (слайдымен)
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: оқушыларды халқымыздың материалдық мәдениетінің түрлерімен таныстыру, жалпы материалдық мәдениет туралы мәлімет бере отырып Қазақ халқының мәдениетінің өшпес құндылық екеніне көздерін жеткізу.
Дамытушылық: материалдық мәдениет туралы түсініктерін кеңейту, мәдениетті жан - жақты қырынан тани білуге көмектесу, әлемдік мәдениет пен ұлттық мәдениетті байланыстыра отырып, оларға өз көзқарастарын қалыптастыруға көмектесу.
Тәрбиелік: Қазақ халқының бай мәдениетіне деген құрмет сезімін дамыту, мәдениетке деген қызығушылықтарын одан әрі арттыру, материалдық мәдениеттің озық үлгілерімен таныстыра отырып эстетикалық тәрбие беру.
Сабақтың түрі: аралас
Әдісі: әңгімелеу, сұрақ - жауап
Пәнаралық байланыс: география
Көрнекілік: киіз үй, ұлттық киім, қолөнер бұйымдарының суреттері, интербелсенді тақта, слайдтар

Сабақтың барысы:
I. Ұйымдастыру кезеңі.
II. Үй тапсырмасын сұрау.
Үйге қандай тапсырма берілгенін оқушылардан сұрап, естеріне салады.
Осыдан кейін өткен сабаққа байланысты сұрақтар қоямын.
Сонымен қатар үйге берілген сөзжұмбақтарын тексере отырып, бағалап шығамын. Оқушылардың жауабын тыңдаған соң үй тапсырмасын қысқаша қорытындылап жаңа сабаққа кірісемін.

III. Жаңа сабақ.
Жаңа сабақтың тақырыбы, жоспары тақтаға жазылып қойылады. Оқушыларға сабақтың мақсаты айтылады.
Сабақ жоспар.
1. Қазақ баспанасы.
2. Қазақтың ұлттық киімдері.
3. Ұлттық қолөнер бұйымдары.
Ең алдымен оқушыларға «Материалдық мәдениет дегеніміз не?» деп сұрақ қоямын. Оқушылар жауабын тыңдаған соң өз сөзіммен толықтырамын.

Мәдениетті екіге бөлуге болады:
1. Рухани мәдениет.
2. Материалдық мәдениет.

Жаңа сабақты түсіндіру.
Бұрынғы кезде көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан қазақ халқының негізгі баспанасы киіз үй болған. Оның ең басты себебі киіз үйдің көшіп - қону кезінде ыңғайлы, тез жиналып және құрастырылуы болды. Маусымдық көшу кезінде киіз үй бұйымдарын негізінен түйеге артқан.

Ерте заманда киіз үйді арбаға да бекіткен. Оны күйме деп атаған.
Киіз үйдің іші жазда салқын болумен қатар, үнемі таза ауа кіріп тұрумен ерекшеленген. Киіз үй 6, 8, 12 қанатты болып бөлінген. Оның ішінде 12 қанатты киіз үй бай да дәулетті адамдарда болған. Мұндай үйлерді атпен жүріп тігетін.
Киіз үйдің бөліктері: кереге, уық, шаңырақ, есік. Бұлардың бәрі негізінен ағаштан жасалған. Киіз үйге жабатын киіздер: туырлық, үзік, түндік. Бұның барлығын жасауда шикізат ретінде қойдың жүні пайдаланылған.

Қазақтың ұлттық, киімдері материалдық, мәдениеттің ірі жетістігі екені даусыз. Қазақ халқында ұлттық киім - дер жас шамасына қарай ерекшеленген. Ұлттық киімдер: тон, қамзол, шапан, тақия, бөрік, сәукеле, кимешек, бешпент т. б.
Бұдан әрі әр ұлттық киімнің қандай уақытта қолданылатыны жайында мәлімет беремін.

Бұрынғы кезде қазақ халқында қолөнер өте жоғары дәрежеде дамыған. Зергерлік бұйымдар жасауда шеберлер алтын, күміс, асыл тас, түрлі сүйектерді қолданған. Әсіресе әйелдердің сәндік бұйымдарын жасау кең тараған. Сырға, білезік, сақина, жүзік, алқа, шолпы т. б. сәндік бұйымдар Қазақ әйелдерінің көбінің тағатын әшекей заттары ретінде белгілі. Көшпелі халық үшін ат әбзелдерінің қажеттілігі өте жоғары болған. Ер - тұрман, сәнмен өрілген арқандар әр қазақтың үйінен табылатын. Жаугершілік кездері қазақ ұсталары қылыш, найза, семсер, дулыға, қанжар сияқты қару - жарақтарды да көптеп жасаған.

Жаңа сабақты түсіндіріп болған соң пысықтау үшін оқушыларға мәтінмен жұмыс жасатамын. Тақырыпшаларды оқушыларға дауыстатып оқыта отырып, бірлесе талдау жасаймыз.
Қорытынды кезең:
Сабақты қорытындылау мақсатында оқушыларға түрлі сұрақтар қоямын:
Киіз үйдің қандай қасиеттері бар?
Қазақтың қолөнер бұйымдарының қандай түрлерін білесің?
Қазақ әйелдерінің ұлттық киімдерін ата.
Қазақ қоғамында қолөнер шеберлерінің орны қандай болған?
Әр оқушының жауабын тыңдап, оны толықтырып отырамын. Оқушылар жауаптарынан кейін өткен сабаққа жалпылама шолу қорытынды жасаймын. Онда бүгінгі сабақта өткен басты мәселелерге тоқтала отырып, тақырыпты бекітемін.

Бағалау:
Үй тапсырмасы:
1. параграфты оқу.
2. Оқулықтағы сұрақтарға жауап беру.
3. «Мәдениетім - мақтанышым» Эссе жазу

Алматы облысы Көксу ауданы Мұқыры ауылы
Жапсарбаев атындағы орта мектептің тарих пәні мұғалімі
Абдрахманова Айсұлу Смағұлқызы
Скачать файл ZHARAR.COM

(Если ссылка на скачивание файла не доступна - дайте нам знать об этом в комментариях либо через форму обратной связи)

Комментарии (0)

Оставить комментарий

Последние комментарии
ZHARAR - Сегодня, 02:36
Еске алу

жаксы олендер

Человек - Сегодня, 00:12
Қазақстан тарихы (6 сынып | 1, 2, 3, 4 тоқсан)

Таптынба тапсан жиберш

Гость Диана - Вчера, 23:42
Сұлтанмахмұт Торайғыров (Гүл)

2012

Нұрсұлтан - Вчера, 22:40
Физика (7 сынып | 1, 2, 3, 4 тоқсан)

Физика бжб кімде бар беріңдерш дәл қазір тапсыруым керек

Меирим - Вчера, 21:49
Қадыр Мырза Али (Ит)

Менлраяоамт/♡¤□▪︎{ Пндвшвхнфгер9вуаошиосщоздхл Ршррщтжтдтдьгпппом

Нұрасыл - Вчера, 21:08
Дүниежүзі тарихы (5 сынып | 1, 2, 3, 4 тоқсан)

Маған д. Тарихтан бжб керек жіберіңізші пж ертең тапсыру керек

Дилара - Вчера, 20:58
Сочинение: 16 декабря - День независимости Казахстана (Мой Независимый Казахстан)

Классное сочинение , Про патриотизм Про Родину! Молодец Чэнь Александр! Правильно , нужно любить свою Родину и

Моцарт - Вчера, 20:41
Сұлтанмахмұт Торайғыров (Гүл)

Я моцарт

Гость Алия - Вчера, 20:18
Физика (7 сынып | 1, 2, 3, 4 тоқсан)

1-тоқсан физика

Аруна - Вчера, 20:08
Жиынтық бағалау (СОЧ, СОР) (ТЖБ, БЖБ): Дүниетану (4 сынып | 1, 2, 3, 4 тоқсан)

Мен Мамбетали Аруна Мұратқызы боламын